Newsflash maandag 13 februari 2012

 Archief

InBev/Latour-prijs 2010 toegekend aan VUB- en ULB-meteorietenonderzoek in Antarctica

Op maandag 22 maart ontvingen Steven Goderis (doctorandus Vrije Universiteit Brussel) en Vinciane Debaille (Chargé de Recherche FNRS – ULB) de InBev/Latour-prijs als aanmoediging voor hun onderzoeks- en studieproject rond meteorieten op Antarctica. De prijs kadert in een grootscheeps samenwerkingsproject van de Vrije Universiteit Brussel (team van prof. dr. Philippe Claeys, hoofd van de onderzoeksgroep Earth System Science) en de Université Libre de Bruxelles (team van prof. dr. N. Mattielli, Département des Sciences de la Terre et de l’Environnement – DSTE) met het doel in de komende jaren verscheidene expedities naar Antarctica te sturen.
Concreet bestudeert Steven Goderis micrometeorieten, afgeronde buitenaardse deeltjes die kleiner zijn dan twee millimeter, maar een schat aan informatie bevatten over de oorsprong en evolutie van de planeten en het zonnestelsel. Hij kan met de beurs verder onderzoek verrichten in het Princess Elisabeth Antarctica-station.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Drie studenten Vrije Universiteit Brussel winnen Vlaamse Programmeerwedstrijd

Stijn Verhaeghe, Dries Harnie en Joeri De Koster, drie doctoraatsstudenten Computerwetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel, hebben op 17 maart de Vlaamse Programmeerwedstrijd gewonnen bij de categorie ‘afgestudeerden’.
In beperkte tijd zoveel mogelijk programmeerproblemen oplossen
De wedstrijd is geïnspireerd op de internationale programmeerwedstrijden van de Association of Computing Machinery. Tijdens de Vlaamse Programmeerwedstrijd lossen de deelnemers (in teams van drie) in een beperkte tijd van drie uur zo veel mogelijk problemen op in een van de ondersteunde programmeertalen, nl C, C++, Java, Haskell, PHP, Prolog, Python, Ruby, Visual Basic, C#, Pascal of Scheme. Er zijn drie verschillende categorieën: teams bestaande uit leerlingen van het secundair en/of eerste bachelor studenten, teams met studenten vanaf de tweede bachelor (met inbegrip van de masters) en teams van doctoraatstudenten of uit de industrie. Binnen elke categorie krijgen de drie beste programmeerteams een prijs.

Bart Vandormael wint de prijs voor de beste voordracht tijdens Vlaams Jongerencongres van de Chemie

Bart Vandormael van de onderzoeksgroep Organische Chemie (ORGC) werd tot winnaar uitgeroepen door de jury van de sessie organische chemie tijdens het 10de Vlaams Jongerencongres van de Chemie georganiseerd door de Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging te Blankenberge op 1 en 2 maart. Hij gaf een presentatie van zijn doctoraatsonderzoek “Development of a new building block for the synthesis of 4-amino-tetrahydro-2-benzazepin-3-one containing peptides”.

Debby Feytens wint de Prijs voor Medicinale Chemie

Debby Feytens van de onderzoeksgroep Organische Chemie (ORGC) wint de 2-jaarlijkse Prijs voor Medicinale Chemie uitgeloofd door Johnson & Johnson Pharmaceutical Research & Development met haar doctoraatsthesis ‘Synthesis of spirocyclic 4-amino-2-benzazepin-3-ones and 4-amino-indolo[2,3-c]azepin-3-one analogs and their use in bioactive peptides and mimetics’, met als promotor Prof. D. Tourwé. De prijs wordt uitgereikt tijdens de laatste sessie van de Kekule cyclus van voordrachten aan de UAntwerpen op 30 maart.

Definitief bewijs dat dinosauriërs uitstierven door meteorietinslag

Hoewel de meeste wetenschappers het erover eens zijn dat het massaal uitsterven van de dinosauriërs 65 miljoen jaar geleden veroorzaakt werd door een reusachtige meteorietinslag, blijft een kleine groep dit in twijfel trekken. Hun alternatieve theorie wordt nu ontkracht door een groot artikel in Science, waarin veertig wetenschappers van over de hele wereld nieuwe en gepubliceerde onderzoeksgegevens bundelen tot een onweerlegbaar geheel. Onder hen ook twee onderzoekers uit Vlaanderen: prof. dr. Philippe Claeys van de Vrije Universiteit Brussel en prof. dr. Robert Speijer van de K.U.Leuven.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

 Terug naar boven

Antarctica: meteorieten gevonden

Een ploeg Belgische en Japanse wetenschappers is terug van een expeditie naar Antarctica. Ze waren daar meteorieten gaan zoeken. Ze hebben er 3 keer meer gevonden dan verwacht. Al die stenen gaan ze nu onderzoeken.
Meer informatie is te vinden in de video van Steven Goderis (TV interview).
Meer foto's van de meteoriet in Antarctica : klik hier.

Speurtocht naar meteorieten op de Zuidpool

Deze winter trekt een Belgisch-Japanse expeditie naar de Zuidpool op zoek naar meteorieten die cruciale informatie bevatten over de geboorte van ons zonnestelsel. Het project is een initiatief van de onderzoeksgroep Earth System Science van de Vrije Universiteit Brussel in samenwerking met collega's van de ULB en het Japanse National Institute of Polar Research. De mooiste meteorietfragmenten zullen na afloop worden tentoongesteld voor het grote publiek.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Professor theoretische elementaire deeltjesfysica is eerste laureaat Frans Van Cauwelaertprijs 2009

Ben Craps (kersvers voorzitter van de vakgroep Fysica DNTK) is eerste laureaat van de Frans Van Cauwelaertprijs 2009 (FVC). Het FVC-fonds wordt beheerd door de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) en bedraagt 7.500 euro. De bijdrage van Ben Craps werd geselecteerd uit een bundel van 18 dossiers in de Natuurwetenschappen.
Meer informatie is te vinden in de e-brief van 23/11/09 (laatste item).

Deeltjesversneller CERN: voor het eerst botsen protonen

Voor het eerst hebben wetenschappers van het Europees Centrum voor Nucleair Onderzoek (CERN) botsingen tussen protonen kunnen waarnemen in de grootste deeltjesversneller ter wereld. Professor in de fysica Jorgen D'Hondt van de Vrije Universiteit Brussel spreekt in verschillende kranten opgetogen van een historische mijlpaal. “Met de deeltjesversneller proberen we de geheimen van de natuurwetten te ontrafelen en meer te weten te komen over het ontstaan van het universum”, licht hij toe.
Meer informatie is te vinden in de e-brief van 30/11/09 (eerste item).

Oprichting Vlaamse onderzoeksassociatie rond computerspellen

Bram Pellens, verbonden aan de onderzoeksgroep Web and Informations Systems Engineering (WISE), heeft samen met enkele andere onderzoekers van verschillende universiteiten een Vlaamse DiGRA Chapter opgericht.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

ISS Onderzoek: het effect van gewichtloosheid op de celfysiologie

Onderzoekers van de UGent, de Vrije Universiteit Brussel en de KULeuven bereiden op de lanceerbasis van Baikonoer (Kazachstan) een experiment voor dat het effect van micrograviteit op cellen in kaart helpt brengen. Een Russische Soyoez-vlucht brengt het experiment op 30 september naar het ISS.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Humanisering van kameelantilichamen voor 99 procent geslaagd

Immunologe Cécile Vincke van het departement Biotechnologie van de Vrije Universiteit Brussel is erin geslaagd fragmenten van kameelantilichamen te humaniseren, zodat ze in theorie werkzaam kunnen zijn in de mens zonder hun specifieke troeven te verliezen. Door hun kleine omvang, hun hoge resistentie en hun vlotte manipuleerbaarheid kunnen ze effectief zijn tegen tumoren en aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Bifidobacteriën stimuleren indirect ook boterzuurproductie in dikke darm

Niet alle bifidobacteriën breken prebiotische fructanen op dezelfde manier af, en hun competitiviteit tussen de vele miljarden andere bacteriën in de dikke darm is afhankelijk van hun capaciteit om inuline-type fructanen op een bepaalde wijze af te breken. Dat blijkt uit het doctoraatsonderzoek van bio-ingenieur Gwen Falony van de Vrije Universiteit Brussel. Hij toont hierin ook aan dat bifidobacteriën indirect ook de nodige voedingsbodem aanleveren voor de productie van boterzuur, een belangrijke energiebron voor het darmepitheel die de ontwikkeling van darmkanker tegengaat.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Belgische fysici klaar voor analyse gegevens LHC-experiment (CERN)

Het Interuniversitair Instituut voor Hoge Energie, dat fysici van de Vrije Universiteit Brussel, de ULB en de Universiteit Antwerpen verenigt, stelt op vrijdag 8 mei de nieuwe computercluster voor die vanaf dit najaar gegevens van het internationale LHC-experiment in Zwitserland zal analyseren.
De computercluster, die een gigantische rekenmachine vormt, bevindt zich in het gemeenschappelijke Rekencentrum van de twee Brusselse universiteiten en biedt de wetenschappers de mogelijkheid om op hoogtechnologische wijze de mysteries van de fysica te doorgronden. De computers hebben een enorme rekencapaciteit, want het experiment met de deeltjesversneller zal genoeg gegevens produceren om ieder jaar een stapel cd-roms van twintig kilometer hoog te vullen. Deze gegevens zullen aanwijzingen bevatten die ons meer kunnen leren over de nieuwe tak van de hoge-energiefysica – iets waar onze wetenschappers al tien jaar met ingehouden adem op wachten.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Hoge arseenconcentraties in Belgische voeding niet per definitie schadelijk

Hoewel de Belgen gemiddeld veel hogere arseenconcentraties opnemen via hun voeding dan de rest van de wereldbevolking, betekent dit niet automatisch dat hun gezondheid ook meer gevaar loopt. Slechts een klein percentage van dit arseen is immers toxisch, stelt chemicus Willy Baeyens van de Vrije Universiteit Brussel.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Nieuwe techniek maakt PET-scan veel nauwkeuriger

Positron Emissie Tomografie is een techniek die onder meer gebruikt wordt om kankercellen in het lichaam op te sporen. Met de huidige technologie zijn de beelden een beetje wazig, maar fysicus Cedric Lemaître van de Vrije Universiteit Brussel heeft nu een manier ontwikkeld om dit probleem weg te werken. Dankzij de verhoogde beeldkwaliteit zullen kankeruitzaaiingen in de toekomst sneller en nauwkeuriger kunnen worden opgespoord.
Meer informatie is te vinden in het persbericht.

Gezamenlijke diploma-uitreiking faculteit Ingenieurswetenschappen en faculteit Wetenschappen en Bio-ingenieurswetenschappen groot succes

Op vrijdag 27 maart vond de diploma-uitreiking plaats van de faculteiten Ingenieurswetenschappen en Wetenschappen en Bio-ingenieurswetenschappen. Het is voor de eerste keer dat twee faculteiten samen hun diploma-uitreiking organiseren. Een unieke samenwerking dus.
De ceremoniemeesters, prof. Philippe Lataire en prof. Dominique Maes, verwelkomden op het podium achtereenvolgens de rector, prof. Paul De Knop, de decaan van de faculteit Ingenieurswetenschappen, prof. Jaques de Ruyck en de gastspreker Alexander Van de Rostyne. Deze laatste is naast VUB-alumnus en oprichter van Planet Internet ook ontwerper van high-tech speelgoed dat in verschillende landen de prijs van ‘speelgoed van het jaar’ won. De zwoele tonen van de gelegenheidsband Mell’s trip zorgden voor een aangename afwisseling.
Het uitreiken van de diploma’s werd gevolgd door een ludieke getuigenis van een van de nieuwe afgestudeerden, wat voor heel wat hilariteit bij de genodigden zorgde. Stefaan Vandenbossche, voorzitter van de Vereniging voor Ingenieurs uit de Vrije Universiteit Brussel reikte de V.Ir.Br.-prijs uit aan ir. Yann Sterckx en ir. Kristof Hubin. Prof. Patrick De Baetselier, decaan van de faculteit Wetenschappen en Bio-ingenieurswetenschappen, mocht de geslaagde avond afsluiten met het huldigen van de tot doctor gepromoveerden. Aansluitend was er een receptie waar er mogelijkheid was tot het nuttigen van een hapje en een drankje.
Neem zeker eens een kijkje in het fotoalbum op de fotosite Flickr.

Brussels eiwitonderzoek aan boord van ISS

Het ruimteveer Discovery dat op zondag 15 maart is vertrokken naar het Internationaal Ruimtestation, heeft een Belgische test aan boord. Zowel de Vrije Universiteit Brussel als de ULB werken eraan mee. TV Brussel maakte deze reportage. Aan het woord: Klaas Decanniere, onderzoeker aan de VUB en prof. dr. Dominique Maes van de faculteit Wetenschappen - Biotechnologie aan de VUB.
Met het experiment willen de onderzoekers nagaan hoe eiwitten kristallen vormen in gewichtloze toestand. "Eiwitten zijn de bouwstenen van het menselijk lichaam. Door ze te kristalliseren, en dus orde te scheppen uit chaos, kunnen we een hele reeks toepassingen doen," legt VUB-onderzoeker Klaas Decanniere uit. "We willen eigenlijk precies weten welke processen zich afspelen tijdens het kristalliseren."
Bekijk de reportage van TV Brussel.

Philippe Claeys schrijft mee aan nieuw boek ‘de zeventig grootste mysteries van de natuur’

Verbijsterende natuurrampen, de voedsel- en energiecrisis, maar ook de ontdekking van steeds weer nieuwe diersoorten: nooit eerder zijn we ons zo bewust geweest van de noodzaak de wereld om ons heen te begrijpen. Maar wat weten we er eigenlijk van? Dit boek onderzoekt de aarde, van de hoogste bergtop tot de diepzee: het eerste leven, de plantenrijkdom, diergedrag en onze toekomst.
Collega Philippe Claeys nam het hoofdstuk ‘Asteroid and comet impacts on Earth’ voor zijn rekening. Naast de Engelstalige versie is er ook een Nederlandse vertaling.
Vragen én antwoorden
Het is een toegankelijk boek dat niet alleen verrassende vragen opwerpt over de geschiedenis van de planeet aarde, het ontstaan van het leven en de fascinerende diversiteit van planten- en dierenwereld maar ze ook van een antwoord voorziet. Ook brandend actuele onderwerpen zoals de klimaatsverandering of de evolutieleer worden bevattelijk maar wetenschappelijk verantwoord uiteengezet.

Roadmap for Astroparticle Physics in Europe schetst toekomst astro-deeltjesfysica in Europa

Ongeveer 200 Europese fysici zullen op 29 en 30 september 2008 in Brussel, in het Metropole hotel, de toekomst bespreken van de astro-deeltjesfysica in Europa. Dit evenement wordt georganiseerd door het ASPERA Eranet in samenwerking met het Inter-Universitair Instituut voor Hoge Energieën van de Vrije Universiteit Brussel en de ULB, het FWO en het FNRS.
Carlo Rubbia
De meeting zal bijgewoond worden door vertegenwoordigers van de meeste Europese financieringsagentschappen en de directeurs van de grote financieringsagentschappen in de andere continenten. Carlo Rubbia, Nobelprijswinnaar Fysica 1984 voor de ontdekking van de W- en Z-bosonen, zal eveneens deelnemen en de afsluitrede geven.
Op kruispunt tussen deeltjesfysica en astrofysica
Astro-deeltjesfysica is een recente dynamische discipline in volle ontwikkeling, op het kruispunt tussen de deeltjesfysica en de astrofysica. Enkele grote uitdagingen zijn de natuur van de donkere materie en donkere energie in het heelal, de oorsprong van hoge-energie kosmische straling, het beeld van het heelal bij hoge-energie...
Neutrinodetector op Zuidpool
In België nemen vier astro-deeltjesfysicagroepen (uit VUB, ULB, UG, UMH) deel aan het internationaal IceCube project dat diep in het ijs op de Zuidpool een neutrinodetector bouwt voor de observatie van hoge energie neutrino’s uit het heelal. Deze kubieke kilometer detector zoekt naar neutrino’s afkomstig van o.a. actieve melkwegstelsels, Gamma Ray Bursts, donkere materie...
Wat is een neutrino?
Een neutrino is een ongeladen subatomair, elementair deeltje. De enige wisselwerking (interactie) die neutrino's vertonen is de zwakke kernkracht. Neutrino's zijn niet gevoelig voor de sterke kernkracht of elektromagnetische interacties. Doordat het neutrino zo weinig interageert met materie, gaat het bijna ongehinderd door gewone materie heen. Een blok lood zou een lichtjaar (circa 9,5 biljoen km) dik moeten zijn om de helft van de neutrino's die er doorheen gaan, tegen te houden. Neutrinodetectoren bestaan daarom uit heel grote hoeveelheden (50.000 ton, 50 miljoen kilo) materiaal. Die zijn nodig om een paar neutrino's per dag te detecteren uit de miljarden die er per seconde doorheen gaan.
Praktisch
Informatie over het ASPERA-evenement is te verkrijgen bij Catherine De Clercq en op de website van de meeting.

Biologie aan de VUB : oud-studenten
Youtube-filmpje over het alumni-event van de biologen : http://www.youtube.com/watch?v=8LY7OVUlRd0.

Top wetenschappers in Vlaanderen
"Het leven is één groot toeval".
Vlaamse topwetenschappers worden tot ver buiten onze grenzen gewaardeerd. Het magazine Knack vroeg aan zijn lezers welke wetenschappelijke kwesties zij het belangrijkst vinden. Gewapend met hun vragen trok Dirk Draulans de wereld rond. Tien weken lang: de slimste mensen van Vlaanderen. In deel 6: geoloog van de Vrije Universiteit, Philippe Claeys.
Geoloog Philippe Claeys is een topwetenschapper met Vlaamse roots die over de hele wereld speurt naar inslagen van hemellichamen op de aarde. Een speurtocht die van belang is in het begrijpen van de evolutie van het leven op aarde, want tal van effecten die het ontstaan en verdwijnen van soorten beïnvloed hebben, kunnen gelinkt worden aan catastrofes die botsingen van de aarde met asteroïden veroorzaakten.
Om te beginnen is de maan het resultaat van een botsing van de vroege aarde met een andere planeet. Het is niet zeker of het leven op aarde er zonder de maan hetzelfde zou hebben uitgezien als nu, al was het maar omdat de maan mee verantwoordelijk is voor de sterke getijden van onze oceanen.
Zo'n 160 miljoen jaar geleden moeten er tussen Mars en Jupiter twee hemellichamen op elkaar gebotst zijn. Een brokstuk van die botsing zou bijna 100 miljoen jaar later het einde van het tijdperk van de dinosaurussen inluiden door met grote kracht op de aarde in te slaan, in wat nu de Golf van Mexico is.
Claeys lag mee aan de basis van het bewijzen van deze theorie - bewijzen die ondertussen zo sterk zijn dat bijna niemand nog aan de juistheid ervan twijfelt. In onze regio moet de inslag gevoeld zijn als een aardbeving met een kracht van 13 op de schaal van Richter.
Hij moet tevens een van de drie grootste botsingen van hemellichamen met de aarde geweest zijn. Er zijn er nog twee oudere, maar door erosie is het heel moeilijk de sporen ervan op te sporen en te onderzoeken. Het is evenmin geweten wat het eventuele gevolg ervan voor het (toen nog uitsluitend eencellige) leven op aarde was.
In ieder geval is het duidelijk dat het leven er heel anders zou hebben uitgezien als er geen meteorietinslagen waren geweest. Zonder inslagen zouden er nu misschien intelligente dinosaurussen bestaan hebben, en geen mensen.
Er zijn geen aanwijzingen dat er de eerstvolgende honderd jaar een nieuwe inslag dreigt. Het is wel zeker dat leven op aarde ooit onmogelijk zal worden, als de zon uitdooft. Maar dat zou pas over 5 miljard jaar het geval zijn. Geen reden om ons daar nu al zorgen over te maken.
Gelezen op www.knack.be op 17 september 2008.

Vrije Universiteit Brussel werkt mee aan deeltjesversneller
Op woensdag 10 september werd met succes het grootste wetenschappelijk experiment ooit opgestart, op de Frans-Zwitserse grens nabij Genève. Wetenschappers en ingenieurs uit alle hoeken van de wereld slaagden erin de Large Hadron Collider op te starten. Deze cirkelvormige deeltjesversneller heeft een omtrek van 27 kilometer en bevindt zich ongeveer honderd meter onder de grond. De wetenschappers zijn erin geslaagd de eerste deeltjesbundels rond te draaien aan bijna de lichtsnelheid.
Reportage TV Brussel
Gedurende de volgende weken willen zij deze protonen laten botsen. Hierdoor zullen de hoogste temperaturen ooit bereikt worden, die overeenkomen met de temperatuur in het universum een fractie van een seconde na de Big Bang. De fysische effecten van deze botsing zullen worden gemeten door een gigantische detector, die mede geconstrueerd werd door een team wetenschappers van de Vrije Universiteit Brussel, onder leiding van prof. dr. Jorgen D’Hondt en prof. dr. Stefaan Tavernier. TV Brussel maakte deze reportage.
Ontrafelen van de natuurwetten
De gegevens die deze Compact Muon Solenoid-detector zal verzamelen, betekenen een belangrijke stap in het ontrafelen van de natuurwetten op zowel de kleinst mogelijke schaal van elementaire deeltjes als op de grootste schalen in ons universum. Met dit experiment hopen de onderzoekers een finale conclusie te kunnen formuleren over het bestaan van een deeltje dat wel eens verantwoordelijk zou kunnen zijn voor de massa van de deeltjes in het universum rond ons, maar totnogtoe nog niet ontdekt werd.
Nobelprijs
Een dergelijke ontdekking zou kunnen resulteren in een Nobelprijs voor zijn drie uitvinders, onder wie twee Belgen: Robert Brout en François Englert. Verder zullen de resultaten van het experiment de onderzoekers kennis verschaffen over 96 procent van de zogenoemde donkere materie en energie in het universum, die we vandaag niet begrijpen.

Constructie van IceCube neutrino observatorium op de Zuidpool is halfweg
Het IceCube observatorium is een reusachtige neutrinodetector die diep in het Antarctische ijs op de Zuidpool begraven zit. Aan de realisatie van dit project werken 250 wetenschappers uit 25 universiteiten verspreid in de VS, Europa, Japan en Nieuw-Zeeland. In België nemen de Vrije Universiteit Brussel (onderzoeksgroep Elementaire deeltjes), ULB, UGent en UMh deel.
De bouw van IceCube is gestart begin 2005. In februari 2008 vierde men de afwerking van de helft van de detector. Volgens de bouwplannen zal het observatorium volledig af zijn in februari 2011. De detector zal dan bestaan uit 86 kabels met elk 60 lichtsensoren die het Cherenkovlicht (d.i. Het typische blauwe licht dat ook in een kernreactor waar te nemen valt) opmeten dat uitgestraald wordt wanneer neutrino's in het ijs interageren. Het observatorium werd gebouwd om neutrino's waar te nemen afkomstig uit astrofysische bronnen zoals actieve melkwegstelsels, Gamma Ray Bursts, donkere materie, supernovae, ...
Het bouwseizoen 2007-2008 (november 2007 - februari 2008) was zeer succesvol. Voor het eerst werden 18 kabels geïnstalleerd met elk 60 sensoren. Een van de doctorandi uit de onderzoeksgroep Elementaire Deeltjes aan de Vrije Universiteit Brussel, Alfio Rizzo, was in januari op de Zuidpool en heeft deelgenomen aan de installatie van de detector. Hij heeft de testen van de sensoren na installatie in het ijs uitgevoerd.
Meer informatie : http://w3.iihe.ac.be/icecube/.

CMS thesis award voor Steven Lowette
Steven Lowette, doctorandus aan de onderzoeksgroep Elementaire Deeltjes (ELEM), heeft op 29 november 2007 met de grootste onderscheiding een doctoraat afgelegd over 'B-Tagging as a Tool for Charged Higgs Boson Identification in CMS'.
Hij ontving hiervoor op 25 februari 2008 in het CERN de CMS Thesis award. CERN is het Europees laboratorium voor Deeltjesfysica in Genève. CMS is een van de internationale samenwerkingsverbanden die een detector gebouwd hebben voor de studie van proton-proton botsingen bij de LHC-versneller in het CERN. Dit samenwerkingsverband telt ongeveer 150 universiteiten uit de hele wereld.

Prof. Philippe Claeys werkte mee aan lancering van International Year of Planet Earth
Onlangs werd het officiële startschot gegeven van het International Year of Planet Earth (IYPE). In België ging die lancering gepaard met de Earth & Space Week waarbij een ontmoeting plaatsvond tussen 3.000 leerlingen uit middelbaar onderwijs en enkele astronauten en kosmonauten waaronder Dirk Frimout. Prof. Philippe Claeys (vakgroep Geologie) gaf tijdens deze week een lezing over de evolutie van de aarde en het belang van het Internationale Jaar van de Planeet Aarde. (FOTO) Prof. Claeys is ook voorzitter van het nationaal comité voor het IYPE in België.
De Verenigde Naties hebben het jaar 2008 uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Planeet Aarde. Met dit gemeenschappelijk initiatief willen UNESCO en de International Union for Geological Sciences (IUGS, de Internationale Unie voor Geologische wetenschappen) de waarde van de kennis over onze planeet onderstrepen. Het Internationaal Jaar van de Planeet Aarde beoogt een ruimere verspreiding en een doeltreffender gebruik van de kennis vergaard door de 400 000 wetenschappers die wereldwijd onze planeet bestuderen.
Het betreft met name informatie voor de preventie van natuurrampen, voor een duurzaam gebruik van de natuurlijke rijkdommen op aarde of voor een beter beheer van de opwarming van de aarde.
Meer informatie: http://www.jaarvandeplaneetaarde.be/.

Draagt de Antarctische Oceaan bij tot de vermindering van broeikasgassen?
Het labo voor Analytische en Milieuchemie (ANCH) van de Vrije Universiteit Brussel trekt van 9 februari tot en met 24 maart 2008 naar Antarctica. Daar gaat het team onderzoeken welke rol de Antarctische Oceaan in de globale koolstofcyclus speelt en meer specifiek in welke mate deze oceaan koolstofdioxide aan de atmosfeer onttrekt. De oceanische opname van koolstofdioxide is belangrijk voor de vermindering van broeikasgassen. Men vermoedt dat een tekort aan bio-beschikbaar ijzer de werking van de Antarctische Oceaan als koolstofpomp beperkt. Koolstofdioxidefixatie door algenbloei zou aangezwengeld kunnen worden door een artificiële toevoer van ijzer. Zo’n ingreep is echter niet zonder gevaar daar de neveneffecten moeilijk te voorspellen zijn. Een betere kennis van de fundamentele, natuurlijke mechanismen van de biopomp is daarom een vereiste. Het onderzoek van ANCH maakt deel uit van de BONUS GOODHOPE(1) expeditie. Deze expeditie heeft tot doel te achterhalen hoe de werking van de Zuidelijke Oceaan en het klimaat elkaar wederzijds beïnvloeden en wordt georganiseerd in het kader van het International Polar Year.
Voor het uitvoeren van het werk op zee werd speciaal een laboratoriumcontainer ingericht en volgestouwd met de nodige apparatuur voor het onderzoek. De container werd voor inscheping bespoten met graffiti in de redelijk eigenzinnige huisstijl van de Vrije Universiteit Brussel (FOTO).

Alumni-event voor afgestudeerden computerwetenschappen
De vakgroep Computerwetenschappen houdt een eerste groot alumni-event voor zijn afgestudeerden. Al de afgestudeerden vanaf het eerste jaar (1982) tot nu zijn welkom. Prof. dr. Harry M. Buhrman, professor in de computerwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en onderzoekshoofd aan het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) in Amsterdam, zal een lezing geven over Quantum Computing.
Dit event vindt plaats op donderdag 6 maart 2008, vanaf 18u00 in de STOA (naast het studentenrestaurant) op de campus Etterbeek.
Wie wil deelnemen of meer informatie wenst kan een e-mail sturen naar coordinator@alumni.dinf.vub.ac.be.

Prijs Lucien De Coninck voor Sandrine Godefroid
Op zondag 30 maart om 10u30 wordt in de Rector Vermeylenzaal van het Pand voor de 11e maal de Prijs Lucien De Coninck uitgereikt. Deze onderscheiding ter waarde van 2.000 EUR heeft tot doel hoogstaand wetenschappelijk werk in een geest van vrijzinnig humanisme en interdisciplinariteit te bekronen.
Op advies van een gespecialiseerde jury heeft het Bestuur van het Fonds Lucien De Coninck beslist de Prijs toe te kennen aan Dr. Sandrine Godefroid, onderzoekster aan de Vrije Universiteit Brussel. Sandrine Godefroid is doctor in de Plantkunde en een gedreven onderzoekster op het gebied van vegetatiekunde, voornamelijk in het Brussels hoofdstedelijk gewest. Ze beschikt over een zeer sterk wetenschappelijk CV, maar besteedt ook veel tijd aan popularisering van wetenschappelijk onderzoek.

Galabal WK: De Nacht van de Wetenschappen
Naar jaarlijkse gewoonte organiseert de Wetenschappelijke Kring zijn galabal "De Nacht van de Wetenschappen". Deze fantastische avond vindt dit jaar plaats in Kasteel Gravenhof te Dworp op vrijdag 29 februari 2008. Er is een busdienst voor zowel het diner als het avondfeest voorzien. Kaarten voor het avondfeest kan je bestellen in het WK-lokaal (Gebouw F, lokaal 4F110) en kosten 12 euro in voorverkoop en 15 euro aan de Kassa. Reserveren voor het diner (prijs:55 euro) kan door te storten op het rekeningnummer 375-1008676-52.
Voor meer informatie kan je e-mailen naar zvhissen@vub.ac.be of surf naar http://wkpc1.vub.ac.be/content/activiteiten/galabal.php. Iedereen is welkom op deze onvergetelijke avond.

Opwarming van de aarde doet Groenlandse ijskap sneller smelten
Een international team van klimatologen en glaciologen van de Vrije Universiteit Brussel (Prof. Philippe Huybrechts, departement geografie), de Universiteiten van Colorado en Sheffield, het Deense Meteorologische Instituut en de Amerikaanse ruimte-organisatie NASA heeft voor de eerste keer een ondubbelzinnig verband kunnen aantonen tussen de opwarming van de aarde en het versneld afsmelten van de Groenlandse ijskap.
Tot midden in de jaren negentig kon er geen verband tussen de temperaturen op Groenland, en dus de afsmelting, en de wereldwijde evolutie vastgesteld worden omdat de temperatuursevolutie op Groenland gemaskeerd werd door lokale natuurlijke variaties. Sinds 15 jaar echter is er een duidelijk statistisch significant verband tussen globale temperaturen en deze op Groenland, en dus global warming. Nieuwe records werden bereikt tijdens de laatste 10 jaar voor de zomertemperatuur, de uitbreiding van het smeltgebied uit satellietwaarnemingen, en de afstroming van smeltwater. De zomer van 2003 was uitzonderlijk warm met de tweede hoogste afsmelting van de laatste 50 jaar. Het jaar 2005 kende de grootste uitbreiding van het smeltgebied sinds het begin van de satellietwaarnemingen, maar werd nog overtroffen door de zomer van 2007 die even warm was als die van 2003.
Op basis van computersimulaties van de massabalans van de Groenlandse ijskap kon een duidelijke stijging vastgesteld worden van de afsmelting over de voorbije 50 jaar. Deze toegenomen afsmelting is tevens een potentiële trigger voor het versneld stromen van het ijs naar de zee.
De belangrijkste conclusie uit deze studie is dat de lang verwachte respons van de Groenlandse ijskap op de globale opwarming nu eindelijk een feit blijkt te zijn. Dit plaatst de recente waarnemingen over de inkrimping van de Groenlandse ijskap in de context van de globale klimaatsverandering op langere termijn.

De Groenlandse ijskap wordt vaak genoemd als een zeer gevoelig onderdeel van het globale klimaatsysteem. Deze ijskap ligt dicht bij een kantelpunt waarbij het zichzelf niet meer in stand kan houden. Volledige afsmelting zou het zeeniveau met 7 m kunnen doen stijgen over een periode van minder dan duizend jaar. De resultaten van deze studie verschijnen vandaag in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Climate.
Philippe Huybrechts is glacioloog en klimatoloog en houdt zich onder andere bezig met het bouwen van modellen van ijskappen (voornamelijk de Antarctische en Groenlandse ijskappen) om hun interactie met het klimaat te onderzoeken, en o.a. ook voorspellingen naar de toekomst te maken. Dr. Huybrechts is één van de Belgische experts in het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) en schreef mee aan de laatste drie Assessment Reports on Climate Change. Daarin gebruikte hij zijn modellen onder andere om zeeniveauvoorspellingen te maken van de polaire ijskappen. Deze modellen werden ook ingezet in de studie die vandaag in de Journal of Climate verschijnt.
U kan het artikel (Journal of Climate) online raadplegen via volgende link: http://www.vub.ac.be/downloads/bijlagen/Groenland-ijskap.pdf

Frank De Proft is Laureaat van de Academie 2007 in de klasse van de Natuurwetenschappen
Prof. Dr. Frank De Proft werd uitgeroepen tot Laureaat 2007 van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) in de Klasse van de Natuurwetenschappen. De plechtige overhandiging van de prijs aan de Laureaten vond plaats tijdens de Openbare Algemene Vergadering van de Academie op zaterdag 15 december 2007.
De KVAB kent sinds 2001 jaarlijks drie prijzen toe met als titel Laureaat van de Academie ter bekroning van de carrière van een jong onderzoeker of kunstenaar (tot maximaal 40 jaar). De Laureaten van de Academie zijn de belangrijkste wetenschappelijke en/of culturele prijzen die de Academie uitreikt ter bevordering van wetenschap en cultuur.
Frank De Proft is hoofddocent in de Onderzoeksgroep Algemene Chemie (Prof. P. Geerlings) van het departement chemie van de Faculteit Wetenschappen. Hij verricht er onderzoek in de theoretische chemie - kwantumchemie, meer specifiek in de fundamentele en toegepaste aspecten van de zogenaamde Density Functional Theory (DFT). Een van de hoofdactiviteiten hierin is de ontwikkeling van descriptoren voor chemische reactiviteit en hun toepassing in de anorganische, organische en biochemie. Hij is de eerste VUB-er aan wie deze prijs wordt toegekend.

Maak een leerrijke wandeling door de kosmos
In het Astrofysisch Instituut van de Vrije Universiteit Brussel (Campus Etterbeek, Gebouw F, 9e verdieping) loopt momenteel een interessante tentoonstelling over de kosmos.
Wat wordt bedoeld met de afstand tot de Big Bang? Wat is de Great Wall, de Great Attractor, de Cold Death ? Evolueren we naar de grote leegte of klapt het heelal ooit helemaal in elkaar en komt er een nieuwe Big Bang?
In een 30-tal educatieve posters wordt het antwoord gezocht (en gevonden) op deze en vele andere vragen tijdens een wandeling doorheen de geschiedenis van de kosmos, vertrekkend van op aarde helemaal terug in de tijd tot de oerknal.
Een uitgebreide beschrijving van de tentoonstelling vindt u in dit document. De tentoonstelling is permanent te bezoeken.
Meer informatie: prof. Dany Vanbeveren, e-mail: dvbevere@vub.ac.be.

Prof. Philippe Claeys werkte mee aan nieuwe galerij over dinosauriërs
Op woensdag 24/10/07 vond de officiële opening van de nieuwe galerij van de dinosauriërs op het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen plaats.
Prof. Philippe Claeys (vakgroep Geologie) was als scientific advisor verantwoordelijk voor het onderdeel van deze expo dat uitleg geeft over het einde van de dino's. Die stierven 65 miljoen jaar geleden uit als gevolg van de inslag van een enorme meteoriet in Yucatan, Mexico. Ter illustratie hiervan is in het museum de 500 kg zware meteoriet Mont Dieu te zien. Dit is de tweede grootste die ooit gevonden is in Europa. De meteoriet is in 2001 aangetroffen door een Brusselaar op het terrein van zijn vakantiehuisje in de Franse Ardennen. Het onderzoek van deze meteoriet gebeurde aan de Vrije Universiteit Brussel. Wie de galerij bezoekt krijgt ook prof. Claeys te zien tijdens een video van ongeveer 5 minuten waarin hij een verhelderende uitleg geeft.

Barringer Award 2007
Steven Goderis (PHD student, GEOL) heeft de Barringer Award 2007 for Meteorite and Impact Research gekregen.
Meer info over dit award vindt men op :
http://www.lpi.usra.edu/features/awards/.

Bacteriën bepalen de smaak van chocolade tijdens fermentatie van de cacaoboon
Cacaobonen ontwikkelen hun aroma tijdens het fermentatieproces, d.w.z. het proces waarbij men de pas geoogste cacaoboon gedurende vijf tot zeven dagen laat gisten.
De bonen ondergaan dan allerlei biochemische veranderingen die bepalend zijn voor het aroma en finaal ook voor de smaak van de afgewerkte chocolade.
Prof. Luc De Vuyst (onderzoeksgroep Industriële Microbiologie en Voedingsbiotechnologie) heeft met zijn team ontdekt dat goede fermentatie het resultaat is van specifieke eigenschappen van bepaalde melkzuur- en azijnzuurbacteriën.
Deze nieuwe inzichten in het vroegste stadium van de chocoladeproductie tonen aan dat de fermentatie van de cacaoboon aan de basis ligt van de uiteindelijke smaak en het aroma van chocolade.
Door in te grijpen op dit niveau kan men die smaak dus ook verder gaan verfijnen en nieuwe chocolades ontwikkelen.
Om tot deze bevindingen te komen reisden de onderzoekers Nicholas Camu en Tom De Winter naar Ghana om er samen met de lokale cacaoboeren het fermentatieproces te bestuderen.
Het onderzoek zelf liep in samenwerking met chocoladeproducent Barry Callebaut.
De bevindingen van dit onderzoek verschijnen binnenkort in een aantal wetenschappelijke tijdschriften.
Lees meer....

Master Wiskunde, Fysica en Computerwetenschappen naar twee jaar
Vorige week besliste Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke dat de Masteropleidingen Wiskunde, Fysica en Computerwetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel vanaf volgend academiejaar twee jaar zullen duren in plaats van een jaar.
Daardoor gaat de volledige duur van deze opleidingen van vier naar vijf jaar. Die verlenging is nodig omwille van de snelle evolutie van de wetenschappelijke kennis in deze domeinen. Ook in het buitenland duren deze masteropleidingen bijna allemaal twee jaar.
Lees het officiële persbericht.

Prof. Philippe Claeys onderzoekt de grootste meteoriet van Europa
Sinds vorige week kan u in het museum voor Natuurwetenschappen te Brussel de grootste meteoriet van Europa gaan bekijken. Deze meteoriet werd gevonden in het noorden van Frankrijk, nabij de stad Sedan. Het gaat om een ijzermeteoriet met uitzonderlijke afmetingen (80 x 40 x 40 cm); hij weegt maar liefst 435 kg! Het is daarmee een van de grootste meteorieten ooit gevonden in Europa.
Prof. Philippe Claeys van de vakgroep Geologie werd als expert aangezocht om de echtheid van de meteoriet vast te stellen. De komende maanden zal hij samen met wetenschappers van het museum de meteoriet meer in detail onderzoeken. Hij werd hierover afgelopen maandag (29 januari) in het VTM-nieuws geïnterviewd.
U kan de uitzending herbekijken via deze link.
Meer informatie over de meteoriet vindt u op http://www.natuurwetenschappen.be.

DNA-onderzoek onthult hoe amfibieën prehistorische natuurrampen overleefden
Een team evolutiebiologen heeft op basis van DNA-onderzoek achterhaald hoe de voorouders van de moderne amfibieën prehistorische natuurrampen (vulkaanuitbarstingen, komeetinslagen en broeikaseffecten) hebben overleefd.
Het team, onder leiding van Kim Roelants en Franky Bossuyt van de Vrije Universiteit Brussel, ontdekte op basis van DNA onderzoek van 171 soorten dat de drie moderne amfibiegroepen (kikkers en padden, salamanders en wormsalamanders) hun eerste bloei meemaakten in het Trias, kort na de ergste biodiversiteitscrisis die landdieren ooit meemaakten. Bovendien toont dit onderzoek aan dat 50% van alle huidige amfibiesoorten afstammen van een enkele voorouderlijke soort, die onmiddellijk na de Krijt-Tertiair grens (65 miljoen geleden) begon te diversifiëren tot een groot aantal zeer verschillende kikkerfamilies. Hiertoe behoren de boomkikkers, gravende kikkers, padden en kleurrijke pijlgifkikkers. De massa-extinctie aan de Krijt-Tertiair grens is voornamelijk bekend omwille van het uitsterven van de dinosauriërs, maar tal van andere diergroepen ondergingen een gelijkaardig lot. Dit onderzoek bewijst dat amfibieën niet alleen zeer gevoelig zijn aan snel veranderende omgevingsfactoren, maar dat ze ook in staat zijn tot spectaculaire evolutieve ‘explosies’ na milieucrisissen.
De resultaten van de wetenschappers staan deze week te lezen in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Lees meer ...

Uitstekende beoordeling voor opleiding bio-ingenieur
In het kader van de kwaliteitscontrole van de Vlaamse Universitaire opleidingen heeft een externe visitatiecommissie de opleidingen Bio-ingenieurswetenschappen aan de Vlaamse universiteiten geëvalueerd.
De Bio-ingenieursopleiding van de Vrije Universiteit Brussel krijgt veel lof. De commissie vindt het Brusselse concept van competentiegericht onderwijs een goede manier om studenten wegwijs te maken in de Bio-ingenieurswetenschappen.
Zij oordeelt verder dat de studenten Bio-ingenieur van de Vrije Universiteit Brussel uitstekend begeleid worden, hetgeen resulteert in een uitstekend onderwijsrendement.
Zowel in de bachelor- als in de masteropleidingen wordt veel aandacht besteed aan onderzoeksvaardigheden. De bachelorstudenten komen al vroeg in aanraking met geavanceerde onderzoeksapparatuur. De programma’s sluiten bovendien uitstekend aan bij de recente ontwikkelingen in dit brede wetenschapsgebied. Verder is de commissie zeer positief over de verplichte industriële stage. Hierdoor maakt de student kennis met het beroepenveld en leert hij/zij zelf solliciteren naar een stageplaats.
Lees meer het persbericht.

Het klimaat rond Antarctica en Groenland schommelde tijdens de laatste ijstijd als een wipplank
Uit een Europees onderzoek blijkt dat klimaatsvariaties rond Antarctica (zuidpool) en Groenland (noordpool) tijdens de laatste grote ijstijd met elkaar gelinkt waren via een soort wipplank. Of anders gezegd, telkens als het in het noorden warm was, koelde het in het zuiden weer af.
De resultaten van dit onderzoek verschijnen deze week in het gezaghebbende wetenschappelijk tijdschrift Nature. "Noord en zuid waren zeer nauw met elkaar verbonden, want zelfs van kleine temperatuurschommelingen konden we de effecten aan de andere kant van de wereldbol terugvinden", zegt klimatoloog/glacioloog Prof. Philippe Huybrechts van de vakgroep Geografie van de Vrije Universiteit Brussel, die medeauteur van het artikel is. "De onderzoeksgegevens tonen aan dat de mate waarin de zuidpool opwarmde rechtstreeks gelinkt was aan de duur van de koudere periodes aan de noordpool".
Voor de periode van 20.000 tot 55.000 jaar geleden warmde Antarctica telkens geleidelijk aan op wanneer het aan de noordpool koud was omdat de aanvoer van warm water uit het zuiden naar het noorden afgenomen was. Andersom koelde Antarctica weer af elke keer er meer warm water naar het noorden vloeide tijdens warmere periodes in het noorden.
Deze resultaten bewijzen dat er een soort van 'schommelprincipe' bestond waarbij noord en zuid mekaar klimatologisch stuurden.

Wetenschappers van het European Project for Ice Coring in Antarctica (EPICA) zijn er in geslaagd om zeer precies de klimaatgegevens uit de laatste ijstijd van Antarctica en Groenland te synchroniseren. Dat gebeurde op basis van de methaanconcentraties in luchtbellen die ze uit het ijs konden halen. Die luchtbellen zijn vele duizenden jaren geleden vastgeraakt in de dikke ijslaag en hebben samen met het ijs heel wat gegevens over het klimaat van toen bewaard. Met kan dus met behulp van de chemische samenstelling van het ijs als het ware terug in de tijd kijken.
De onderzoekers voerden hun analyses uit op de nieuwe EPICA ijskern die geboord werd op Antarctica en vergeleken de klimaatsgegevens met die van hun collega’s van het North Greenland Ice Core Project (NGRIP) aan de andere kant van de aardbol. De wetenschappers waren vooral verbaasd over de precisie en de systematiek waarmee het schommelprincipe tussen noord en zuid vast te stellen is.
De studie die nu in Nature gepubliceerd wordt, is het resultaat van wetenschappers uit 10 Europese landen: België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Italië, Nederland, Noorwegen, Zweden en Zwitserland. De organisatie van de ijsbooractiviteiten in Antarctica was in handen van het Duitse Alfred-Wegener-Institut für Polar- und Meeresforschung te Bremerhaven. De Belgische bijdrage, met Prof. Philippe Huybrechts, bestond uit het dateren en corrigeren van de ijskern voor storingen te wijten aan de ijsstroming. Daarvoor ontwikkelde Prof. Huybrechts een driedimensionaal computermodel van de Antarctische ijskap. In België wordt EPICA gesteund door de Federale Overheidsdienst Wetenschapsbeleid in hun onderzoeksprogramma ‘Wetenschap voor een Duurzame Ontwikkeling’.
REFERENTIE : Het artikel “One-to-one coupling of glacial climate variability in Greenland and Antarctica” verschijnt op 9 november 2006 in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.
Website : http://www.nature.com/index.html

Vlaamse Wetenschapsweek 19 - 29 oktober 2006
De VUB neemt weer deel aan het Vlaamse WetenschapsFeest en WetenschapsWeek 2006. Van 19 tot 29 oktober vindt de zevende Vlaamse WetenschapsWeek plaats. Overal in Vlaanderen worden die week tal van activiteiten rond wetenschap en technologie georganiseerd zowel voor scholen als voor het grote publiek.
Het volledig programma van Feest en Week vindt u op de website: http://wetenschapsweek.vub.ac.be/
 

Dag van de Student in Brussel : 18 oktober 2006
Met de zesde editie van de Dag van de Student in Brussel op 18 oktober neemt het nieuwe academiejaar alvast een vliegende start.
Na de feestelijke opening in de Beursschouwburg wordt het startschot gegeven voor een dag boordevol activiteiten. En natuurlijk geen dagprogramma zonder nachtelijk staartje: tot in de late uurtjes kan er stevig doorgefeest worden op verschillende hippe locaties in de stad. Website : http://www.studentbrussel.be/

Jongerenprijs 2006
Steven Goderis van DGLG (vakgroep Geologie) heeft de "JONGERENPRIJS 2006 - PRIX DES JEUNES 2006" prijs voor de best licentiaat verhandeling in 2006 gekregen tijdens de jaarlijkste vergadering van GEOLOGICA BELGICA op vrijdag 6 oktober 2006.
Thesis : Geochemistry and distribution of platinum group elements in the impact structures of Bosumtwi (Ghana) and Gardnos (Norway)". Promotor : Prof. Philippe Claeys, DGLG (vakgroep Geologie).

Grote inslagkraters uit Eoceen werden veroorzaakt door asteroïde
Professor Philippe Claeys, vakgroep geologie, onderzoekt kernmonsters van Chesapeake Bay Impact Crater aan de United States Geological Survey headquarters (21/3/2006): reeds in oktober 2004 toonde Prof. Philippe Claeys aan dat de Popigaikrater (100 km doorsnede en gelegen in Noord-Siberië) niet werd veroorzaakt door een komeetinslag, maar door een chrondiet-meteoriet. Dit stenen voorwerp, ook wel kleine planeet genoemd, was afkomstig uit de asteroïdengordel tussen Mars en Jupiter. (Onderzoek verscheen in het vakblad Science oktober 2004).
Jarenlang werd verondersteld dat de Popigai-krater alsook de Chesapeake Bay krater (90 km doorsnede en gelegen net voor de kust van Virginia, USA) het gevolg waren van kometen afkomstig uit de Oortwolk buiten ons zonnestelsel. De gedane vaststelling deze week in de Chesapeake Bay trekt het bestaan van kometenregens meer en meer in twijfel : ook hier verwijzen de kernmonsters naar een inslag door chrondiet-meteoriet.
Lees er meer over op de Website TimesDispatch.com : artikel "Scientists peruse unearthed cores from ancient Chesapeake Bay crater"

Een team natuurkundigen van de VUB, olv. Catherine De Clercq, werkt mee aan het internationale project IceCube. IceCube is een kubieke kilometer neutrino telescoop-in-aanbouw begraven op 2000m diepte in het Antarctische ijs vlakbij de Amerikaanse Amundsen-Scott-zuidpoolbasis. Het doel van de internationale onderzoeksgroep die IceCube bouwt is neutrino's waarnemen uitgezonden door ver verwijderde objecten in de Noordelijke hemel, zoals bvb zwarte gaten. De 540 sensoren die in februari in het ijs neergelaten werden vormen een observatorium dat reeds even groot is als de AMANDA neutrino telescoop die sedert 1997 waarnemingen uitvoert op dezelfde locatie. Met de AMANDA waarnemingen heeft men de eerste neutrinokaart van de Noordelijke hemel kunnen opstellen. De bouw van IceCube met zijn 4800 sensoren zal afgerond zijn in 2011. IceCube website: http://w3.iihe.ac.be/icecube/     Einstein. Anders bekeken. Vakgroepen Fysica van de Vrije Universiteit Brussel en de Université Libre de Bruxelles samen de tentoonstelling "Einstein. Anders bekeken." organiseren in Thurn & Taxis in Brussel (15 december 2005 - 1 mei 2006). Bedoeling is het werk van Albert Einstein op een begrijpelijke manier voor te stellen.  Alle informatie vind je op de website: www.alberteinstein.be     2005 werd door de Unesco en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Wereldjaar van de Fysica In 2005 vieren we de 100ste verjaardag van het annus mirabilis, het wonderjaar, van Albert Einstein. In 1905 publiceerde de toen 26-jarige Einstein drie artikelen die de fysica en de natuurwetenschappen grondig en blijvend beïnvloedden. Het is de bedoeling van het Wereldjaar van de Fysica om de publieke belangstelling voor natuurkunde aan te wakkeren en de verregaande invloed van de fysica op het denken en de cultuur van de moderne mens duidelijk te maken. Zo heeft de natuurkunde fundamentele bijgedragen geleverd tot de mobiliteit, de telecommunicatie en de informatietechnologie. Bovendien verwachten we van de natuurkunde ook een belangrijke inbreng bij het oplossen van globale problemen zoals de energievoorziening, de milieubescherming en de volksgezondheid. Tijdens het feestjaar zullen wereldwijd activiteiten georganiseerd worden om natuurkunde op een aantrekkelijke manier aan jongeren en aan het grote publiek voor te stellen. Ook in België zijn tal van evenementen gepland zoals tentoonstellingen, symposia, wedstrijden en demonstraties van experimenten. Niet alleen de universiteiten dragen hun steentje bij, maar ook talrijke andere verenigingen en organisaties zullen voor de nodige animatie zorgen. De Belgische Natuurkundige Vereniging coördineert al deze activiteiten, een overzicht is op de websites www.wyp2005.be en www.physics2005.be te vinden. De wereldwijde activiteiten, telkens onder de hoede van de Nationale Natuurkundige Verenigingen, staan per land op de website www.wyp2005.org vermeld. Een overzicht van de activiteiten van de Vrije Universiteit Brussel voor het Wereldjaar van de fysica : website http://w3.iihe.ac.be/~cdeclerc/WYP2005VUB.html.  November - December 2005     Nieuwsbrief #23 (december 2005) met actuele wetenschappelijke onderwerpen is on-line. Voor deze 23ste aflevering stappen we over op een eigentijdse elektronische versie : lees meer ...     Gebrek aan zuurstof droeg bij aan massale uitsterving Lees het artikel uit Natuurwetenschap & techniek (december 2005).  Oktober 2005   Traag ijs De ijskappen van Groenland en van de Zuidpool zijn in staat om het zeeniveau, als gevolg van het broeikaseffect, met liefst 70 meter te laten stijgen. Maar momenteel is hun invloed gering. Dat komt omdat een dubbel effect speelt: het extra afsmelten van ijs op Groenland wordt gecompenseerd door meer sneeuw boven Antarctica. De ijskap van Groenland blijft heel gevoelig voor afsmelten. Als het klimaat er met meer dan 3 graden Celsius opwarmt, zal de massieve ijskap die het land tienduizenden jaren lang bedekt heeft onherroepelijk verdwijnen. Glacioloog Philippe Huybrechts van het Departement Geografie aan de Vrije Universiteit Brussel stelt met drie collega's in het vakblad Science dat de ijskappen nog gevoeliger zijn voor klimaatsveranderingen dan tot dusver aangenomen werd. Ze ontdekten processen aan de rand van het ijs die erop wijzen dat in 2050 het Groenlandse ijs massaal zal beginnen te smelten. IJskappen reageren met veel vertraging op veranderingen in het klimaat. Daarom pleiten de vier deskundigen ervoor om ijverig verder te gaan met de strijd tegen het broeikaseffect. Maar ze wijzen er nu al op dat de maatregelen die voorgesteld zijn in het Kyoto-akkoord onvoldoende zullen zijn om de strijd tegen de opwarming te winnen. Het artikel “Ice-sheet and Sea-level Changes” zoals vandaag in Science (oktober 2005) vindt u hier.  Terug naar boven  Augustus - September 2005     Abdalghani N. Mushtaha wint "Annual LRC Best Localization Scholar Award" Doctoraatsstudent Abdalghani Mushtaha, werkzaam in de vakgroep Computerwetenschappen bij de onderzoeksgroep WISE, heeft dit jaar de internationale “LRC Best Localisation Scholar Award” gekregen voor zijn doctoraatsvoorstel. Deze prijs wordt jaarlijks toegekend aan een doctoraatsstudent die onderzoek start in het domein van lokalisatie. Lokalisatie betreft het geschikt maken van software en technische producten voor een markt waarvoor ze origineel niet bestemd waren. Lokalisatie omvat o.a. vertalen van teksten; aanpassen van teksten, figuren, iconen, illustraties, functionaliteit, enz. aan de culturele vereisten van de doelmarkt. De toekenning is gebaseerd op zowel de kwaliteit van het doctoraatsvoorstel als de trackrecord van de student. De prijs wordt gesponsord door IBM en wordt toegekend door het welbekende “Localisation Research Centre” (LRC) van de Universiteit van Limerick, Ierland. Meer details vindt u op de website van LRC.     Informatica student Haithem Mansouri is 1 van de 4 laureaten van de Baudouin Elleboudt Awards. The Baudouin Elleboudt Awards is de opvolger van de NIT-ITP die elk jaar 4 eindwerken van informaticastudenten aan Belgische universiteiten en hogescholen beloont met een prijs. Baudouin Ellebaudt nam als stichter en voorzitter van B-Jit, de vereniging van informaticajournalisten, het initiatief voor deze prijs. De titel van de thesis is “Using Semantic Descriptions for Building and Querying Virtual Environment” en kwam tot stand bij de onderzoeksgroep WISE. De volledige thesis kan je vinden op de thesispagina van WISE.  Terug naar boven  Juli 2005     Foto's Foto's proclamatie Wetenschappen 8 juli. Klik hier ... Foto's Receptie Emeriti woensdag 16 juni. Klik hier ...  Juni 2005     Nieuwsbrief #22 (juni 2005) met actuele wetenschappelijke onderwerpen, is on-line Hierin leest u een aantal praktische mededelingen over Brugcursussen, Infozaterdagen, ... Verder is deze Nieuwsbrief bijna geheel gewijd aan het Lentekamp Wetenschappen dat tijdens de paasvakantie werd georganiseerd voor een goeie dertig enthousiaste middelbare scholieren uit de twee laatste jaren. Downloaden van de nieuwsbrief : klik hier op de webpagina van de nieuwsbrieven (.pdf bestanden) Vanaf heden wordt de nieuwsbrief niet meer met de post verstuurd, tenzij aan die mensen die dit uitdrukkelijk kenbaar maken.    Terug naar boven  Mei 2005     Nieuwe satellietbeelden laten toe om verschillende mangrovesoorten in een woud te onderscheiden Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel zijn erin geslaagd om, door gebruik te maken van IKONOS satellietbeelden (met een ruimtelijke resolutie van 1 m), mangrovesoorten van eenzelfde geslacht (maar verschillende soort) te onderscheiden op basis van hun spectrale (d.w.z. stralings) kenmerken. Of om het met een Belgisch voorbeeld te stellen : men is erin geslaagd om op satellietbeelden de zomereik van de wintereik te onderscheiden wanneer deze in eenzelfde gemengd bos voorkomen. Deze doorbraak opent perspectieven om bijvoorbeeld invasies van pestsoorten in mangrovewouden tijdig te kunnen opsporen. En dat is dan weer belangrijk om het voortbestaan van deze mangrovewouden te verzekeren. Lees hier het persbericht.    Terug naar boven  April 2005     Vakgroepen Kunstwetenschappen & Archeologie en Geologie terug van opgravingscampagne in Cyprus In april 2005 heeft een multidisciplinair team van archeologen en geologen van de Vrije Universiteit Brussel (Prof. Dr. Karin Nys, Prof. Dr. Philippe Claeys, Dra Ariane Jacobs, Dra Eva Van Nuland, Jan Coenaerts, Melissa Samaes, Nelleke Teughels), in samenwerking met een team van de Universiteit van Göteborg (Zweden), een archeologisch onderzoek uitgevoerd in Dromolaxia-Vyzakia ('Hala Sultan Tekke'), een Cypriotische havenstad uit de late bronstijd (1600-1100 v.o.t.). Op basis van de materiële cultuur kan worden vermoed dat deze stad een economische sleutelpositie heeft ingenomen in het oostelijk mediterrane bekken van de late bronstijd. Het onderzoek concentreerde zich op een gebouw met een stoa (een zuilenhal die open is aan een van de lange zijden). Dit type bouwwerk komt in de Griekse wereld vaak voor vanaf de 5de eeuw v.o.t., maar vormt een zeer ongewone constructie in een late bronstijd context. Profs Nys en Claeys hebben bovendien een geo-archeologisch onderzoek opgestart, waarbij een bemonstering werd uitgevoerd van de kleilagen in een straal van ca. 5 km rond 'Hala Sultan Tekke'. De geochemische signature (zoals sporenelementen en isotopenverhouding) van de kleilagen zal worden geanalyseerd aan de Vrije Universiteit Brussel en worden vergeleken met de chemische samenstelling van ceramiekscherven uit de archeologische site. De resultaten van dit onderzoek zullen een licht werpen op de productie en verspreiding van aardewerk artefacten (vaatwerk, terracotta beeldjes, lampen, weefgewichten,…) op lokaal, regionaal en interregionaal vlak. Klik hier voor enkele foto's van het team.    Terug naar boven  Maart 2005   Lentekamp Wetenschappen van 29 tot en met 31 maart 2005 Nieuwe webstek met het dagschema van het lentekamp en nog meer info over de lessen, demonstraties, labo's, voordrachten, quizzen, ... : http://we.vub.ac.be/newsflash/lentekamp29-31maart05inhoud.html. Ontdek hoe leuk “onderzoeken” kan zijn. Maak kennis met vorsers en professoren en werk met hen samen aan je onderzoek(je). Woon een “proefles” bij op een universiteit. Inschrijven kan via de website : http://we.vub.ac.be/newsflash/lentekamp29-31maart05.html.     Nieuwsbrief 21 (februari 2005) met actuele wetenschappelijke onderwerpen, is on-line Een selectie uit de Nieuwsbrief nr 21 (.pdf bestand): - Nieuw : Lentekamp Wetenschappen van 29 tot 31 maart 2005 - Infodagen Faculteit Wetenschappen gaan door op 19 maart, 30 april, 3 september - Voor de scholen die uitdrukkelijk de Faculteiten Wetenschappen en Toegepaste Wetenschappen zouden willen bezoeken worden schoolbezoeken georganiseerd - Onderwerpen per vakgroep : ° Wiskunde : 'Het Caleidoscopisch College nodigt U uit op zijn voordrachten' (p.5) en 'Nascholing Wiskunde lente 2005 over CABRI 3D' (p.8) ° Natuurkunde : 'Nederland eerde Simon Stevin in Brussel' (p.9), 'Productie van goedkopere deeltjesversnellers' (p.14), 'CERN viert zijn 50 jaar jubileum' (p.16), 'ICT in het vak fysica … ook in jouw les?' (p.19) en 'Meesterklas Deeltjesfysica' (p.21) : kom naar de meesterklassen op de Vrije Universteit Brussel op 12 of 19 maart! ° Scheikunde : 'Verontreiniging door dioxinen teistert Belgische kustzone' (p.22) ° Toegepaste Biologische Wetenschappen : 'Toen toiletten omgebouwd werden tot proefdierlokalen…' (p.24)     Dienst ELEM neemt deel aan Europese Meesterklassen 'Particle Physics', 12 en 19 maart Tijdens de infozaterdag voor leraren op zaterdag 12 maart of voor leerlingen op zaterdag 19 maart 2005 zal de dienst ELEM (elementaire deeltjes- fysica) van de Vrije Universiteit Brussel deelnemen aan de Europese Meesterklassen 'Particle Physics', dit in het kader van '2005: Wereldjaar van de fysica' uitgeroepen door de UNESCO. Daarom nodigen zij toekomstige studenten of algemeen geïnteresseerden uit om een dagje wetenschapper te worden aan hun dienst. Het voorlopig programma vind je op de website : http://w3.iihe.ac.be/meesterklassen2005/.  Terug naar boven  Januari - Februari 2005   Wetenschappelijke lezing over het natuurverschijnsel Tsunami en toelichting bij de hulpverlening in het getroffen gebied Op zondag 23 januari 2005 organiseren oud-studenten acties voor AZ-interventieteam. Gastsprekers : Prof. dr. Eddy Keppens (Vakgroep Geologie) en getuigenissen van de hulp ter plekke door een hulpverlener van het AZ-VUB. De inkom bedraagt 10 € per persoon ( steunkaart te verkrijgen bij de organisatoren in voorverkoop of aan de ingang) en gaat integraal naar de 12-12 actie (hulpverleners AZ VUB). Locatie : auditorium Qc, Pleinlaan 2, 1050 Brussel. Aanvang om 18u00 (deuren open vanaf 17u30). Meer informatie : infotsunami@mail.be. Initiatiefnemers : Mieke Cieters, Bart Degeest, Michel Faes, Eveline Gevroyse, Katleen Keppens, Dirk Van Oekelen, Peggy Van Oekelen. Meer info over dit initiatief en overzicht acties : website http://www.vub.ac.be/e-brief/archief/100105/varia.html en De Vrije Universiteit Brussel steunt haar medisch interventieteam in Noord-Sumatra : http://www.vub.ac.be/home/1212.html.     Tsunami op het net De interactieve encyclopedie Wikipedia over de vloedgolf : website http://en.wikipedia.org/wiki/Tsunami. Nederlandse wetenschappelijke site met animatiefilm : website http://www.kennislink.nl. PMEL Tsunamis Research Program : website http://www.pmel.noaa.gov/tsunami/. Wereldkaart met zeebevingen van University of Southern California : website http://cwis.usc.edu/dept/tsunamis/worldmappage.htm. US Geological Survey met animatiefilmpje : website http://temp.water.usgs.gov/tsunami/index.html.  Terug naar boven  December 2004   VUB-wetenschappers ontdekken verrassende biodiversiteit op Indisch subcontinent Hoewel Sri Lanka en India geologisch gezien tot éénzelfde landmassa behoren, blijkt de fauna in beide gebieden reeds miljoenen jaren geleden gedivergeerd te zijn. M.a.w. beide landen hebben maar weinig diersoorten gemeenschappelijk. Tot die verrassende conclusie kwam een internatioanaal team van wetenschappers o.l.v. VUB-onderzoekers Franky Bossuyt en Natalie Beenaerts (vakgroep Biologie) na hun studie van de genetische diversiteit op het Indisch subcontinent. Het onderzoek werd uitgevoerd op drie op het land levende diergroepen (waaronder boomkikkers) en drie zoetwatersoorten (waaronder krabben). De studie leert dat niet de schommelingen in het oceaanniveau, maar eerder minder zichtbare factoren als klimaatsveranderingen en aanpassing van soorten aan het regenwoud verantwoordelijk zijn voor de blijvende scheiding van beide fauna's. De ontdekking van deze opmerkelijke biodiversiteit is verrassend, omdat er tot minder dan 20.000 jaar geleden op geregelde tijdstippen een brede landbrug bestond tussen het eiland Sri Lanka en het Indiase vasteland. De resultaten van dit onderzoek werden verleden week gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift Science. Het volledige persbericht kan je hier lezen. (foto rechts: Franky Bossuyt)  Terug naar boven  November 2004   Foto's Proclamaties Wetenschappen  1ste examenzittijd 2003-2004  2de examenzittijd 2003-2004  Terug naar boven  September - Oktober 2004   Vlaamse Wetenschapsweek 22 - 31 Oktober 2004 De VUB neemt weer deel aan het Vlaamse WetenschapsFeest en WetenschapsWeek 2004. Van 20 tot 31 oktober vindt de zesde Vlaamse WetenschapsWeek plaats. Overal in Vlaanderen worden die week tal van activiteiten rond wetenschap en technologie georganiseerd zowel voor scholen als voor het grote publiek. Zo demonstreert de Vrije Universiteit Brussel haar robots op het WetenschapsFeest in de Grenslandhallen in Hasselt op 22, 23 en 24 oktober. Hoe het met uw spierballen zit kan u eveneens op de stand ter plaatse ontdekken: doe de battle met een robotarm, laat uw bewegingen driedimensionaal registreren en ondervind wat er gebeurt als elektrische pulsen uw spieren stimuleren! Het WetenschapsFeest belooft een bruisende familiehappening te worden met meer dan 100 verbluffende interactieve experimenten, een wervelende wetenschapsshow, een spetterend zeepbellenspektakel, presentaties met Sofie Van Moll en Frank Deboosere,… Een voorsmaakje van dit alles krijgt u te zien op woensdag 20 oktober omstreeks 18u25 op KETNET waar een VUB-onderzoeker het 'Blaas jezelf omhoog'-experiment met een pneumatische VUB-spier LIVE zal uitvoeren. Na het WetenschapsFeest kunnen jongeren naar VUB-campus om aan wetenschappelijk onderzoek te doen. Op maandag 25 en op dinsdag 26 oktober ontvangen de campussen Jette en Etterbeek meer dan 750 jongeren. Tijdens workshops leren de deelnemers alles over de spoedgevallendienst van het AZ, stamceltransplantatie, windenergie, holografie, meteorieten en dinosauriërs, genetisch gewijzigde planten, de poolijskap, … 's Middags zijn er activiteiten waarvan je haren gaan rechtop staan, je ogen optische illusies meemaken en je stem een fel Donald Duck-gehalte krijgt. Kortom een uiterst boeiend aanbod voor de jonge (nieuwe VUB-?) wetenschappers! Het volledig programma van Feest en Week vindt u op de website: http://wetenschapsweek.vub.ac.be/     VUB viert mee met 50e verjaardag CERN Het onderzoekscentrum CERN (Centre Européen Nucleaire of Europees Centrum voor Nucleair Onderzoek) bestaat 50 jaar. Een verjaardag die ook aan de VUB niet onopgemerkt voorbij zal gaan. Reeds van bij haar ontstaan is de VUB via het Ineruniversity Institute for High Energies (een gezamenlijk initiatief van de VUB en de ULB) immers zeer nauw betrokken bij de experimenten in het CERN. Het Interuniversity Institute for High Energies (IIHE) is de voorbije jaren uitgegroeid tot het grootste laboratorium voor deeltjesfysica in België en heeft steeds een voortrekkersrol gespeeld bij de ontwikkeling van de experimentele technieken die nodig zijn voor de studie van elementaire deeltjes. Daarnaast is de VUB-groep reeds jaren een autoriteit in het domein van de medische beeldvorming en was ze in de jaren '80 pionier in het gebruik van internationale computernetwerken, de voorlopers van het internet. Op die manier heeft het IIHE een belangrijke impuls gegeven aan de ontwikkeling van het academisch internet in België. De vorsers van het IIHE krijgen op dinsdag 19 oktober een VIP-ontvangst in het CERN in Genève.  Terug naar boven  Mei 2004   Nieuwsbrief 20 (april 2004) met actuele wetenschappelijke onderwerpen, is on-line Een selectie uit de Nieuwsbrief nr 20 (.pdf bestand): - Brugcursus wiskunde inclusief test en evaluatie - Contactdag Onderwijshervormingen in Vlaanderen - Bezoek VUB-campussen voor 5 en 6de jaars ASO - Onderwerpen per vakgroep : ° Informatica en Toegepaste Informatica : 'Information management door middel van ontologies' (p.7) en 'Machine Learning en Bioinformatica' (p.11) ° Wiskunde : 'Honderdvijftigste Verjaardag van Henri Poincaré' (p.17) en 'Nascholing wiskunde 2005' (p.19) ° Natuurkunde : 'De Vlaamse Ruimtevaartdagen in Oostende' (p.21) en 'Een unieke reis naar de kern van de materie' (p.25) : Groepsreis op 11-15 juli 2004 voor jongeren naar het CERN laboratorium te Genève 5de editie! ° Scheikunde : 'Toekenning van eredoctoraat (Dr. honoris causa) aan Prof. Dirk Tourwé door de University of Szeged (Hongarije)' (p.26) en 'Een investering in werk en een duurzame loopbaan' (p.29) ° Toegepaste Biologische Wetenschappen : 'VUB opent nieuw gebouw Instituut voor Moleculaire Biologie en Biotechnologie' (p.28) ° Geografie : 'Onderzoek naar het migratiepatroon van de grote Belgische steden' (p.35) en 'Centraal-Aziatische gletsjers smelten weg' (p.38) : Gletsjers op aarde trekken zich gestaag terug, worden kleiner en verdwijnen zelfs.  Terug naar boven  April 2004   VUB-onderzoek toont aan dat Centraal-Aziatische gletsjers wegsmelten Door de opwarming van de aarde smelten gletsjers wereldwijd weg. Uit recent onderzoek van glaciologen van de VUB blijkt dat de Centraal-Aziatische Sofiyskiy gletsjer de voorbije honderd jaar bijna twee kilometer teruggetrokken is. Aan de hand van computermodellen bestuderen de onderzoekers het gedrag van gletsjers en reconstrueren zij klimaatveranderingen van de laatste 200 jaar. Zelfs indien een halt zou worden toegeroepen aan de opwarming van het klimaat zou de nu zeven kilometer lange Sofiyskiy gletsjer nog twee kilometer krimpen tijdens de 21ste eeuw. Volgens het meest pessimistische scenario van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), zou de Sofiyskiy gletsjer, net als vele andere, in 2100 zelfs vrijwel volledig verdwenen zijn. Het afsmelten van gletsjers draagt bij tot de globale stijging van het zeeniveau, wat in de toekomst wel eens tot ernstige gevolgen zou kunnen leiden. Lees hier (in pdf) het persbericht. More information and graphics: http://homepages.vub.ac.be/~fpattyn/altai_res.html Photo's Altai mountains and Sofiyskiy : http://homepages.vub.ac.be/~fpattyn/altai.html Foto : Sofiyskiy gletsjer anno 2000. In 1898 kwam de gletsjer nog tot de plaats van waar deze foto genomen is. Ondertussen is hij bijna twee kilometer afgesmolten en zijn er twee smeltmeren ontstaan. Foto Wim Van Huele.     VUB-professor Gert Desmet wint de HTC-award Prof. dr. ir. Gert Desmet van de vakgroepen DBIT (Toegepaste Biologische Wetenschappen) & CHIS (Department of Chemical Engineering) van de faculteiten Wetenschappen en Toegepaste Wetenschappen, won de HTC-award voor de meest excellente en innovatieve bijdrage op het 8th International Symposium on Hyphenated Techniques in Chromatography and Hyphenated Chromatographic Anayzers (HTC-8). Dit symposium vond plaats van 4 tot 6 februari te Brugge en werd georganiseerd onder de auspiciën van de Koninklijke Vlaamse Chemie Vereniging.     PR-informatie Contactdag onderwijshervorming in Vlaanderen 18 februari. Klik hier.  Terug naar boven  Maart 2004   VUB-artikel bij Most Popular Articles New Astronomy Het artikel 'The Chemical evolution of the Galaxy: the importance of stars with an initial mass larger than 40 M' van Dany Vanbeveren en Erwin De Donder, beide van het departement Natuurkunde VUB, staat op nummer 9 bij de top 10 van meest geconsulteerde artikels. In het artikel hebben de onderzoekers kunnen aantonen dat de evolutie van zuurstof en koolstof in de Melkweg in grote mate bepaald wordt door de fysische processen die werkzaam zijn in sterren zwaarder dan plus minus 40 keer de Zon. Op het einde van hun leven ontploffen sterren en geven al hun materie terug aan wat men het interstellaire gas noemt. Het zonnestelsel, de aarde en het leven op aarde is zoals het is omwille van vele fysische, chemische en biologische processen, maar zonder specifiek deze superzware objecten, zou het er hier op aarde totaal anders hebben uitgezien, als de aarde al zou bestaan hebben. Lees hier (in pdf) het volledige artikel.     Nieuw gebouw Instituut voor Moleculaire Biologie en Biotechnologie Maandag 9 februari huldigde de Vrije Universiteit Brussel, in aanwezigheid van Vlaams minister Dirk van Mechelen en Voorzitter van het Vlaams Parlement Norbert De Batselier plechtig het nieuwe gebouw van het Instituut voor Moleculaire Biologie en Biotechnologie (IMOL) in. Klik hier voor enkele sfeerbeelden.  Terug naar boven  Februari 2004   Op 28 januari 2004 werden de Emeriti van de Faculteit Wetenschappen gevierd Meer foto's van de huldiging van Prof. Em. N. Glansdorff en Prof. Em. J. Lemonne en van de receptie vindt u HIER  Terug naar boven  Januari 2004   Nieuwsbrief 19 (december 2003) met actuele wetenschappelijke onderwerpen, is on-line Een selectie uit de Nieuwsbrief nr 19 (.pdf bestand): - Bezoek VUB-campussen voor 5 en 6de jaars ASO - Onderwerpen per vakgroep : ° Informatica en Toegepaste Informatica : 'Programmeertalen van de 21ste eeuw: Spaghetti-Polonaise op het web' (p. 5) en 'Kleur je website!' (p. 8) ° Wiskunde : 'Fractale beelden' (p.12) ° Natuurkunde : '50 jaar Nucleaire Magnetische Resonantie' (p.20) : in oktober 2003 werd de Nobelprijs voor Geneeskunde 2003 toegekend aan P.C. Lauterbur en P. Mansfield voor hun werk op het gebied van de Magnetische resonantie beeldvorming MRI. ° Scheikunde : 'VUB organiseert 10de internationaal congres over Density Functional Theory' (p.26) : van 7 t/m 12 september had aan de VUB de '10de International Conference on the Applications of Density Functional Theory in Chemistry and Physics' plaats. http://www.vub.ac.be/dft2003 ° Geografie : 'Wie heeft de koelkast open laten staan?' (p.29) : Gletsjers op aarde trekken zich gestaag terug, worden kleiner en verdwijnen zelfs. - Voordrachten, experimenten en demonstraties (p.33)    Terug naar boven  November - December 2003   Moordenaar uit de ruimte - 30 november 2003 Zomer 2003. In Caravaca de la Cruz in Spanje zijn tientallen topwetenschappers samengekomen om zich uit te spreken over een van de grootste massamoorden uit de geschiedenis van de Aarde. Een moord die 65 miljoen jaar geleden plaats gehad heeft, en waar haast geen enkel levend wezen aan ontsnapt is. Over de identiteit van de moordenaar bestaat nog twijfel. Voor wetenschappers als de Belgische VUB-prof. Philippe Claeys van de vakgroep Geologie en zijn Nederlandse collega Jan Smit wijzen alle beschikbare sporen in de richting van een reusachtige meteoriet, die insloeg op het Mexicaanse schiereiland Yucatan. Voor andere wetenschappers leiden de sporen eerder naar vulkanen. Wie heeft gelijk? Zullen nieuwe bewijzen uit Yucatan het debat beslissen ? Zondag 30 november op Canvas : http://www.canvas.be/overleven  Terug naar boven  Oktober 2003   VUB en UA starten gezamelijke opleiding Bio-ingenieur Sinds meerdere jaren overleggen vertegenwoordigers van UA en VUB over de gemeenschappelijke uitbouw van hun opleidingen tot bio-ingenieur. Het resultaat is een verregaande samenwerkingsovereenkomst waarin beide instellingen zich engageren om vanaf volgend academiejaar (2003-2004) met gemeenschappelijke inzet van krachten drie opleidingen aan te bieden in het studiegebied Toegepaste Biologische Wetenschappen: * Bio-ingenieur Cel - en Genbiotechnologie (aan de VUB) * Bio-ingenieur Scheikunde (aan de VUB) * Bio-ingenieur Milieutechnologie (aan de UA) Deze doorgedreven samenwerking tussen de VUB en de UA is uniek in het Vlaamse universitaire landschap en zal aan beide instellingen bijdragen tot de kwaliteit van het onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek in de Toegepaste Biologische Wetenschappen. Meer info : e-brief Archief 26/05/03 Website Bio-ingenieur : http://www.bioingenieur.be/     ComiX + Stimulus + Virtueel Museum = ICT-platform De VUB, cel Wetenschapscommunicatie lanceert in september 2003 drie ICT-jongerenprojecten via het ICT-platform (Informatie-en Communicatietechnologieën). Het VUB ICT-platform omvat 3 kant-en-klare projecten voor jongeren van 12 tot 18 jaar en hun leerkrachten, ongeacht het schoolnet en ongeacht de richting. De 3 projecten worden gelanceerd bij de start van het nieuwe schooljaar, dus noteer het alvast in jullie agenda. Met het platform tracht de VUB jongeren te sensibiliseren voor het wetenschappelijk onderzoek en, in een breder perspectief, leerlingen en leraars vertrouwd maken met de mogelijkheden van ICT, aangepast aan de leeftijd en rekening houdend met de eindtermen.  ComiX-Files is een web- en doewedstrijd rond stripverhalen, technologie en wetenschap voor de 1ste graad. De ComiX kende al 2 succesvolle edities in Vlaanderen en de 3de editie richt zich naar 2-talig Brussel.  Stimulus is een educatieve site voor leerlingen en leerkrachten wetenschappen 2de graad. Via Stimulus worden wetenschappen, en in een eerste fase chemie, praktisch uitgewerkt tegen een achtergrond van de eindtermen. Lancering in september. Reserveer een gratis demo in je klas via stimulus@vub.ac.be  En het Virtueel Museum is een project waarin jongeren van de 3de graad tijdens ICT-workshops meebouwen aan een verdieping van dit Museum. Het Museum kende al 2 succesvolle uitgaven; het resultaat daarvan zie je in 2 goedgevulde verdiepingen. De 3de editie zal net zoals bij de ComiX 2-talig zijn en gericht naar Brusselse jongeren en leraars. Alle projecten zijn toegankelijk via 1 adres http://virtueelmuseum.vub.ac.be Interesse of vragen over 1 van de projecten? Mail ons: virtueelmuseum@vub.ac.be. In september ontvangt elke school en leerkracht meer informatie over de projecten. Ontdek nu al onze site: http://virtueelmuseum.vub.ac.be    Terug naar boven  Augustus - September 2003   The Applications of Density Functional Theory in Chemistry and Physics Deze 10de editie van het Internationale Congres over "the Applications of Density Functional Theory in Chemistry and Physics" gaat door van 7 tot 12 september aan de VUB. Coördinator is Prof. Dr. Paul Geerlings Alle informatie over deze conferentie vindt u terug op de webpagina : http://www.vub.ac.be/dft2003/  Terug naar boven  Juli 2003   Francqui-prijs voor Michel Van den Bergh De Francqui-prijs, zowat de meest gereputeerde wetenschappelijke prijs in België, gaat dit jaar naar professor Michel Van den Bergh, hoogleraar aan de VUB, vakgroep Wiskunde. Van den Bergh verricht ook onderzoek aan het Limburgs Universitair Centrum (LUC), en is tevens onderzoeksdirecteur bij het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen. Van den Bergh krijgt de onderscheiding voor "zijn uitzonderlijke bijdragen aan een zeer actief en competitief gebied van de zuivere wiskunde". Meer info : e-brief 30/06/03     Reis naar Cern voor leerlingen SO De vakgroep Natuurkunde van de VUB organiseert in juli 2003 voor de vierde keer een studiereis naar CERN voor leerlingen uit de derde graad van het Secundair Onderwijs. Het CERN, Europees Centrum voor deeltjesfysica te Genève, is het grootste onderzoekslaboratorium ter wereld. Men is nu volop bezig met de bouw van de superversneller LHC (Large Hadron Collider) en de bijbehorende detectors, die in 2007 zullen opstarten. In het CERN werken gemiddeld 5000 fysici, ingenieurs en informatici uit alle landen. De onderzoeksgroep elementaire deeltjesfysica (IIHE) van de VUB doet sinds jaren research naar de structuur van de materie. VUB fysici voeren momenteel experimenten uit in het CERN . Voor meer inlichtingen contacteer Dr. Catherine De Clercq onderzoeksgroep ELEM  Terug naar boven  Juni 2003   Nieuwsbrief 18 (mei 2003) met actuele wetenschappelijke onderwerpen, is on-line Een selectie uit de Nieuwsbrief nr 18 (.pdf bestand): - Editoriale inleiding over ons nieuw gebouw, leslokalencomplex, nieuwe laboratoria en werkruimtes door Decaan Lode Wyns. - Het Virtueel Museum : de VUB, cel Wetenschapscommunicatie lanceert in september 2003 drie ICT-jongerenprojecten via het ICT-platform (Informatie-en Communicatietechnologieën) website : http://virtueelmuseum.vub.ac.be - De VUB op INSTRURAMA : prachtige stand met filmpjes, demonstraties, ppt-voorstellingen en posters, maar weinig volk... (p. 6) website Instrurama :http://www.instrurama.be - Onderwerpen per vakgroep : ° Informatica en Toegepaste Informatica : 'Het post OO tijdperk' (p. 10) en 'Informatica als Toegepaste Logica' (p. 15) ° Wiskunde : 'De wiskunde heeft zijn eigen Abelprijs!' (p.20) : meer info over de nieuwe Abelprijs op het web :http://www.abelprisen.no/ en 'Wiskunde op Instrurama 2003' (p.25) ° Natuurkunde : 'Scholieren bezoeken het Europees Laboratorium voor Deeltjesfysica CERN' (p.26) : in juli 2003 krijgen 45 jongeren tussen 16 en 18 jaar opnieuw de kans om samen met vorsers uit de vakgroep Natuurkunde 3 dagen door te brengen in CERN. Website : Reis naar Cern en http://web.iihe.ac.be/~declercq ° Scheikunde : 'Xth International Conference on the Applications of Density Functional Theory in Chemistry and Physics' (p.31) : deze congressenreeks worden van 7 t/m 12 september ingericht aan de Vrije Universiteit Brussel. http://www.vub.ac.be/dft2003 ° Geografie : 'Op cursus in het hoge Noorden' (p.33) : Sang De Brabander volgde onlangs (maart 2003) een 7-daagse vorming over veldtechnieken in de glaciologie. ° Geologie : ' Klimaatreconstructies van het Laat Quartair aan de hand van onderzoek in grotten op het eiland Soqotra (Jemen)' (p.35) : de onderzoeksgroep "Isotopengeologie en evolutie van het paleomilieu" onder leiding van prof. Edward Keppens en prof. Philippe Claeys beschikt over de kennis en mogelijkheden om het paleoklimaat te reconstrueren aan de hand van stabiel isotopisch en geochemisch onderzoek. Eind augustus vertrekken we opnieuw richting Soqotra.  Terug naar boven  Mei 2003   Smeltwater van Groenland zou Golfstroom kunnen blokkeren Dr. Philippe Huybrechts van de vakgroep Geografie heeft tesamen met collega's van het Institut d'Astronomie et de Geophysique van de UCL een nieuw klimaatsmodel ontwikkeld om de effecten van de opwarming van de aarde te onderzoeken. Met het model werd de afsmelting van de Groenlandse ijskap bestudeerd tijdens de 21ste eeuw en de mogelijke gevolgen daarvan voor het klimaat in West Europa - met een paradoxaal resultaat. Tot het jaar 2080 zou de temperatuur over Groenland met ongeveer 4 graden stijgen met een zeeniveaustijging van 5 cm tot gevolg. Daarna echter gaven de berekeningen aan dat de toegenomen zoetwaterflux in de Noord-Atlantische Oceaan de sterkte van de Golfstroom zou doen afnemen met ruim een derde. Daardoor zou de temperatuur afnemen met ruim 10 graden over Groenland, 5 graden over Noord-Canada en ruim 3 graden in noordwest Europa, waardoor de opwarming in dit deel van de wereld terug zou teniet gedaan worden. Deze resultaten werden voorgesteld op een geofysisch congres in Nice en in een bericht in Nature.  Terug naar boven  April 2003   Titan een "analoog" van de jonge aarde. De eerste atmosfeer van de aarde was zeer waarschijnlijk gelijkaardig aan de huidige atmosfeer van Titan, één van de talrijke satellieten van Saturnus. Titan heeft een dikke, nevelige atmosfeer, vol stikstof en methaan. Veel geologische gegevens bewijzen dat 2400 miljoen jaar geleden, in het Archeaan, de atmosfeer van de aarde zeer weinig O2 bevatte. Vrij recente metingen van de zwavelisotopenverhouding van kleine pyriet kristallen, gevonden binnenin oude diamanten, tonen aan dat het, in de eerste oceanen, de methanogene bacterieën waren, die organish materiaal degradeerden. De activeit van deze bacterieën leidde tot de hoge concentratie van CH4 in de eerste atmosfeer. CH4 is een zeer efficiënt broeikasgas (23 x maal efficiënter dan CO2): zeker een voordeel in de tijdsperiode waarin de verwarming door de zon ca 30% minder efficiënt was dan vandaag. Dit broeikaseffect op de jonge aarde verklaart waarom water toen in de vloeibare fase kon bestaan wat waarschijnlijk ook gevolgen had voor de ontwikkeling van het leven. Het Cassini-Huygens ruimtevaartuig dat nu op weg is naar Saturnus zal nieuwe informatie leveren over de atmosfeer van Titan en dus waarschijnlijk ook over de eerste twee miljard jaar van onze planeet. (uit Science, 20 dec. 2002; vol. 298; http://www.sciencemag.org/contents-by-date.1.shtml, artikels bij U. H. Wiechert; J. Farquhar et al., en K. S. Habicht et al.,), kijk ook naar de Cassini-Huygens website voor het laaste nieuws over de huidige positie van het ruimteschip http://saturn.jpl.nasa.gov/index.cfm.  Terug naar boven  Maart 2003   Instrurama 2003 : van 2 tot en met 4 april De vakbeurs "INSTRURAMA 2003" gaat door van 2 tot en met 4 april 2003 (let op de wisselende openingsuren) in Paleis 9 van de Heizel. Onze Faculteit Wetenschappen heeft samen met de Faculteit Toegepaste Wetenschappen stand 9D21 binnen de themazone "Universiteiten en Hogescholen", waar vakgroepen en het Zelfstudiecentrum hun onderwijs- en/of onderzoeksactiviteiten kenbaar zullen maken. Meer informatie hierover op de webstek van Instrurama : www.instrurama.be.     Symposium Wetenschappelijke Geletterdheid op 2 april en 7 mei Wat betekent "geletterd zijn in natuurwetenschappen" voor het onderwijs? Een symposium voor leraars wetenschappen uit het secundair onderwijs op 2 april , met vervolg op 7 mei. Coördinator is Prof. dr. Henri Eisendrath Alle informatie over dit symposium vindt u terug op de webpagina (met on-line inschrijving) : http://www.vub.ac.be/symposium/     Ablynx, een VUB-spin-off ontvangt 2 miljoen Euro subsidie Het biotechbedrijf Ablynx heeft 2 miljoen euro subsidie ontvangen voor een periode van twee jaar van het Instituut voor Wetenschap en Technologie (IWT) in Vlaanderen. Ablynx, een spin-off van de VUB, is een biofarmaceutisch bedrijf dat zich toespitst op de korte antilichamen die in kamelen voorkomen. Meer informatie hierover : zie e-brief Archief 03/03/03. Oprichting Ablynx NV : Website VIB Toekomstige website : www.ablynx.com     Ignace Vanderschueren-prijs voor 100 nieuwe kikkers en GSM-codes Op 28 februari ontvingen Franky Bossuyt van de vakgroep Biologie en Philippe Cara van de vakgroep Wiskunde voor hun doctoraatsproefschriften de prestigieuze VUB-prijs Ignace Vanderschueren 2002. Voor meer info : zie e-brief Archief 24/02/03     Ons gematigd zeeklimaat danken we aan Rocky Mountains "Het weer in West-Europa is sterk afhankelijk van de relatief warme Atlantische Oceaan, die de temperatuur in de wijde omtrek op een gematigd niveau houdt. De temperatuur is daar vrij hoog dankzij de Golfstroom, die als transportband van warmte fungeert." Iets van die strekking is te lezen in alle klimatologische handboeken over ons gematigd zeeklimaat. "Een grove vergissing", beweert de Amerikaanse wetenschapper Richard Seager nu. "Niet de Golfstroom oefent een sterke invloed uit, maar de Rocky Mountains.". Voor meer info : zie persknipsel Het Nieuwsblad 11/02/03     Georges Lemaître de man van de big bang Nasa-foto's bewijzen dat Belg Georges Lemaître gelijk had met zijn 'oeratoomtheorie'. Voor meer info : zie persknipsel De Morgen 15/02/03  Terug naar boven  Februari 2003   Spaceshuttle Colombia verongelukt bij landing Op zaterdag 1 februari omstreeks 15h onze tijd, werd tijdens de terugkeer in de dampkring na een 16 dagen durende wetenschappelijke missie het contact verloren met de ruimtependel. Meer info : website URANIA - ongeluk Columbia.     ESA-wedstrijd 'Take a chance to write the future' Van Cyrano de Bergerac's 17de-eeuwse reis naar de maan en Jules Verne's 19de-eeuwse onderzeeër Nautilus tot William Gibson's avonturen in cyberspace en Kim Stanley Robinson's kolonisatie van Mars : schrijvers waren steeds voor op hun tijd. ESA biedt jonge sciencefictionauteurs over heel de wereld de kans hun eigen toekomstvisies neer te pennen. Auteurs tussen 15 en 30 jaar kunnen korte verhalen (maximum 2500 woorden) insturen over ruimtereizen, -verkenning of -kolonisatie. Afsluitdatum: 28 februari 2003 Meer informatie hierover : website ESA.     De Zuidelijke Oceaan als ultieme 'sink' voor anthropogeen CO2 Het laboratorium voor Analytische en Milieuchemie (ANCH) is coördinator van het vierjarige DWTC onderzoeksprogramma "ASSESSING THE SENSITIVITY OF THE SOUTHERN OCEAN'S BIOLOGICAL PUMP TO CLIMATE CHANGE" (2000-2004). Het betreft een onderzoeksnetwerk waar ook 4 andere Belgische partners aan deelnemen (ULB, ULg, UCL, KMMA-MRAC). De Zuidelijke Oceaan speelt een belangrijke rol als 'sink' voor anthropogeen CO2, één der gassen met serre-effect verantwoordelijk voor de opwarming van onze planeet. Het onderzoek beoogt in eerste instantie een betere inschatting van het functioneren der biologische en fysico-chemische koolstofpomp in de Zuidelijke Oceanen alsook van de spatio-temporele variabiliteit hiervan. Een tweede doelstelling betreft de inschatting van de gevoeligheid van het systeem voor klimaatsverandering en van feed-back interacties tussen Zuidelijke Oceaan en klimaat. Het onderzoek wordt gevoerd in nauwe samenwerking met collega's van het Antarctic CRC (Hobart, Australië) en het Woods Hole Oceanographic Institution (VS). Het VUB-team nam reeds deel aan de CLIVAR SR3 expeditie (R/V Aurora Australis; november - december 2001; 47° - 67°Z; 147°E, Australische sector) en zal in 2003-2004 deelnemen aan het Franse 'KEOPS' project (Z.O. van Kerguelen, Indische sector van de Zuidelijke Oceaan) alsook mogelijk aan een tweede Australische oceanografische expeditie naar de ijsrand (gepland voor eind 2003). Coördinator is Prof. dr. ir. Frank Dehairs Links : DWTC, Belspo, onze geldschieter Antarctic CRC : de Australische partners waarmee intens wordt samengewerkt  Terug naar boven  Januari 2003   Studiereizen naar Cern in maart 2003 De vakgroep Natuurkunde van de VUB organiseert in maart 2003 een studiereis naar CERN van 2 tot 5 maart voor leerkrachten wetenschappen uit het Secundair Onderwijs en van 6 tot 9 maart voor studenten natuurkunde (2de kandidatuur en 1ste licentie) en toegepaste wetenschappen (2de, 3de en 4de jaar) van de VUB. Het CERN, Europees Centrum voor deeltjesfysica te Genève, is het grootste onderzoekslaboratorium ter wereld. Men is nu volop bezig met de bouw van de superversneller LHC (Large Hadron Collider) en de bijbehorende detectors, die in 2007 zullen opstarten. In het CERN werken gemiddeld 5000 fysici, ingenieurs en informatici uit alle landen. De onderzoeksgroep elementaire deeltjesfysica (IIHE) van de VUB doet sinds jaren research naar de structuur van de materie. VUB fysici voeren momenteel experimenten uit in het CERN . Voor meer inlichtingen contacteer Dr. Catherine De Clercq onderzoeksgroep ELEM     Universiteiten starten winkel 'Jongens en wetenschap' De Antwerpse universiteit (UA) en de Vrije Universiteit Brussel (VUB) starten vanaf het voorjaar van 2003 een wetenschapswinkel. Die geeft een duidelijk geformuleerd antwoord op wetenschappelijke vragen, zoals bij het populaire radioprogramma Jongens en wetenschap. Voor meer info : zie persknipsel De Morgen 10/12/02     Prijs Ignace Vanderschueren naar twee VUB-vorsers Franky Bossuyt van de vakgroep Biologie en Philippe Cara van de vakgroep Wiskunde ontvingen voor hun doctoraatsproefschriften de prestigieuze VUB-prijs Ignace Vanderschueren. Voor meer info : zie e-brief Archief 6/12/02     CD-ROM van het wetenschappelijk onderzoek Minister-president François-Xavier de Donnea heeft een CD-rom laten aanmaken met een vrij volledig en gedetailleerd overzicht van al wie in Brussel te maken heeft met wetenschappelijk onderzoek, zijnde universiteiten, hogescholen en onderzoekscentra van de overheid en uit de privé-sector. Voor meer info : zie e-brief Archief 29/11/02  Terug naar boven  December 2002   Smeltende gletsjers op Antarctica In de vakgroep Geografie werd door Dr. Philippe Huybrechts een driedimensionaal ijskapmodel ontwikkeld om de stroming, vorm, en uitbreiding van de Antarktische ijskap te kunnen simuleren in afhankelijkheid van het klimaat. Dit model heeft o.a. toegelaten de ijskap te simuleren doorheen de Kwartaire ijstijden (*1) en zijn reactie te onderzoeken in een warmer klimaat als gevolg van het broeikaseffect (Melting ice and rising seas + *2). Het model werd ook ingezet om de zeeniveauprojecties te maken voor het IPCC Third Assessment Report (*3). Dr. Philippe Huybrechts werkt reeds van in het begin in 1985 mee aan het Antarctisch programma. Nu is hij nog halftijds aan de VUB met een 'Duurzame Ontwikkeling en Global Change' project waarin zijn driedimensionale ijskapmodellen voor Antarctica en Groenland gekoppeld worden aan atmosferische en oceanische algemene circulatiemodellen (MILMO project in samenwerking met UCL en ULg). Daarnaast is hij al jarenlang verbonden aan het Alfred-Wegener-Institut für Polar- und Meeresforschung in Bremerhaven. Het onderzoek van Dr. Frank Pattyn spitst zich toe op hoge-resolutie modelexperimenten met complexe 2D en 3D modellen alsmede het gebruik van radar-interferometrie. Deze hebben tot doel de stabiliteit van de rand van de Antarctische ijskap te onderzoeken met een veranderend klimaat. Regelmatig wordt ook aan Antarctische expedities deelgenomen om veranderingen in de ijskap te observeren, observaties die met een satellietinformatie worden aangevuld. Dit onderzoek maakt deel uit van het Belgisch Antarctisch Project (DWTC/PODO II) en is een bijdrage van AMICS (Antarctic ice-sheet dynamics and climatic change: Modelling and Ice Composition Studies (VUB/ULB).   Meer info : Homepage Dr. Philippe Huybrechts : Research Projects Homepage Dr. Frank Pattyn : Research Projects (*1) Document in .pdf : Sea-level changes at the LGM fromice-dynamic reconstructions of the Greenland and Antarctic ice sheets (*2) Document in .pdf : The Dynamic Response of the Greenland and Antarctic Ice Sheets to Multiple-Century Climatic Warming (*3) Document in .pdf : Changes in Sea Level Website nature.com : Melting ice and rising seas http://www.astr.ucl.ac.be/research/MILMO/index.html Global change, ecosystemen en biodiversiteit PODO 2 http://www.cccma.bc.ec.gc.ca/acsys/     Probiotica helpen maag-en darmkwalen voorkomen Tegenwoordig wordt wereldwijd heel wat aandacht besteed aan de relatie tussen de darmflora en de gezondheid van de mens. Wetenschappers zijn er echter nog niet in geslaagd om aan te tonen welk mechanisme voor dit verband verantwoordelijk is. Om dit te onderzoeken werd in februari 2001 het onderzoeksproject PROEUHEALTH gestart. De VUB speelt, via Prof. dr. ir. Luc De Vuyst van de onderzoeksgroep Industriële Microbiologie (IMDO) een belangrijke rol in het PROEUHEALTH-cluster. Prof. De Vuyst is immers de coördinator van het PROPATH-project, één van de acht deelprojecten van het cluster. Het PROPATH-team onderzoekt de mogelijkheden om 'probiotica' in te schakelen in het voorkomen van maag- of darmaandoeningen. 'Probiotica' zijn levende micro-organismen, die toegediend worden aan voedingsmiddelen (bijvoorbeeld yoghurts), waarvan men wetenschappelijk heeft vastgesteld dat ze een gezondheidsbevorderende werking hebben. Meer info : Website PROEUHEALTH Website Yakult Website Institut Pasteur (Parijs)     Prijs Octaaf Dupontfonds voor Prof. Dr. Luc Leyns Prof. Dr. Luc Leyns van de vakgroep Biologie, Laboratorium voor Cellulaire Genetica, heeft van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten de prijs van het Octaaf Dupontfonds ontvangen voor het project 'Homeostase en stamcellen in de darm: de rol van de Wnt-signalisatie pathway'. In dit project zal in een eerste fase de rol van de Wnt-signalisatie pathway in het darmepitheel van de normale muis bestudeerd worden. De muis vormt voor dit onderzoek een geschikt proefdier omdat de structuur van de darm in mens en muis zeer gelijkaardig is. Bovendien volgt darmkanker in mens en muis hetzelfde genetische patroon. Ook komt de Wnt-signalisatie pathway in eenzelfde verschijningsvorm voor in mens en muis en speelt deze pathway een belangrijk rol in darmkanker in beide organismen. Meer specifiek zal er gekeken worden naar de rol van afgescheiden Wnt-moleculen in het behoud van de weefselhomeostase in de dunne en dikke darm. In een tweede fase zullen de gevolgen van de ontregeling van de Wnt-signalisatie pathway in het darmweefsel onderzocht worden: de Wnt-pathway zal kunstmatig gestimuleerd (upgereguleerd) of onderdrukt (downgereguleerd) worden in een strikt induceerbaar transgeen muismodel. Meer info (document in .pdf): Prijs Octaaf Dupontfonds  Terug naar boven  November 2002   VUB-experimenten reizen met Frank De Winne de ruimte in Frank De Winne is terug van het Internationale Ruimtestation waar hij reactoren met samples meegenomen heeft voor een aantal experimenten rond de kristallisatie van eiwitten. Meer info : VUB informatie aan de pers (document in .pdf) Nieuwsbrief 16 (p.32) : De kristallisatie van eiwitten (document in .pdf) Website BELSPO : De Belgische onderzoekers en de Odissea-missie Website ESA : De Odissea-missie Website URANIA : Frank De Winne homepage     IJs onthult de geschiedenis van het Afrikaanse klimaat Verschillende klimaatsrecords zoals ijsboorkernen en stalagmieten van de tropen bewijzen dat er de laatste 10.000 jaar veel meer afwijkingen in temperatuur en neerslag geweest zijn in de tropische en subtropische gebieden dan verwacht en dat de gletsjer op de Kilimanjaro rap aan het afsmelten is. De VUB neemt ook deel aan dit soort onderzoek: binnenkort vertrekt Prof. Keppens van de vakgroep Geologie samen met collegae biologen en geologen van de RUG naar Tanzania om de sedimenten van het Challa meer te bemonsteren (in boorkernen) en klimaatsveranderingen in het Holoceen te onderzoeken met stabiele isotopen. Meer info : http://www.sciencemag.org/content/vol298/issue5593/index.shtml     Nieuwe kikkers De Belgische bioloog Franky Bossuyt van de vakgroep Biologie aan de VUB heeft op Sri Lanka in Azië meer dan 100 nieuwe kikkersoorten ontdekt. De nieuwe kikkers zijn bijna allemaal boomkikkers. De meeste leggen hun eieren op het land en laten ze daar tot ontwikkeling komen. Met de 100 nieuwe kikkersoorten wordt Sri Lanka nu een heel belangrijke plaats voor amfibieën. Toch is er ook slecht nieuws : heel wat kikkers die wel nog te zien zijn in musea vond Bossuyt niet meer in het echt op het eiland terug. Waarschijnlijk zijn die wel al uitgestorven. 'Een goeie reden om nu extra zorg te dragen voor de natuur op Sri Lanka en het regenwoud beter te beschermen', besluiten de biologen.     Leoniden weer actief op 19 november 2002 Elke dag dringen kleine stofdeeltjes uit de ruimte onze dampkring binnen. Deze stofdeeltjes verbranden en zijn te zien als meteoren (of vallende sterren). In de vroege morgen van 19 november gaat de aarde door een stofbaan van de komeet Tempel-Tuttle, en zullen we als het weer mee zit, naar schatting enkele honderden meteoren per uur kunnen zien. Meer info : Website URANIA : Leoniden in 2002  Terug naar boven  Oktober 2002   Aardbevingen Om alles te weten over de aardbeving in San Giuliano di Puglia, Italië op 31/10/2002, klik naar http://www.iris.washington.edu/NEWS/italy2002/italy102002.htm De huidige seismologische activiteiten in de wereld kan je bekijken op : http://wwwneic.cr.usgs.gov/neis/current/world.html     Vlaamse Wetenschapsweek van 19 tot 25 oktober Je hebt besloten om tijdens de Vlaamse Wetenschapsweek naar de VUB te komen ? Fantastisch ! Aan de VUB geven wij Wetenschap à la carte. Daardoor kunnen de leerlingen zelf kiezen aan welke werkgroep(en) ze deelnemen. Meer info : Website Wetenschapsweek VUB     Ablynx, een nieuw biotech bedrijf NV Ablynx is opgericht op basis van een technologie die werd ontwikkeld door onderzoeksgroepen van het Vlaams Interuniversitair Instituut voor Biotechnologie (VIB) en de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Het bedrijf werkt aan de ontwikkeling van een nieuwe generatie geneesmiddelen, gebaseerd op antilichamen afkomstig uit het bloed van dromedarissen. Deze antilichamen zitten eenvoudiger in elkaar, zijn sterker dan de huidige generatie en bovendien makkelijker aan te maken. Ablynx ziet toekomst in producten voor de behandeling van belangrijke ziektebeelden zoals hart- en vaatziekten, kanker, ontstekings- en infectieziekten. Meer info : Website VIB Toekomstige website : www.ablynx.com  Terug naar boven ©2004 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.be