Bachelor of Science in de Computerwetenschappen

Bachelor of Science in de Computerwetenschappen

Enter your next level

Computers zijn overal. Je gebruikt ze om te mailen of te surfen, ze staan in achterkamers en beheren de administratie van bedrijven en organisaties, ze zitten verscholen in bankautomaten die je gebruikt om bankbiljetten op te vragen. Je hebt er waarschijnlijk ook één op zak om te telefoneren of om apps te gebruiken. Er zijn ook computers die je niet ziet: van de kleine chips die de motor van je auto krachtiger of zuiniger maken, over de rekken vol zware computers die animatiefilms en speciale effecten uittekenen, tot deze in enorme datacenters die staan te wachten tot je iets intikt in een zoekmachine. Om dit alles te realiseren zijn er echter goed opgeleide computerwetenschappers nodig.

Wat is computerwetenschappen?

Vergeet even het vak informatica uit het secundair onderwijs waarin je met een aantal specifieke computerprogramma’s leerde werken, zoals tekstverwerkers en presentatietools. Wat is “Computerwetenschappen” dan wel? Computerwetenschappen is de studie van de fundamenten van het beheren van informatie en het oplossen van problemen door middel van computersystemen. Hoewel er in het verleden al talloze innovatieve computertoepassingen zijn ontwikkeld, zijn sommige dingen nog steeds heel gemakkelijk voor mensen en heel moeilijk voor computers. Denk maar aan spraak- of beeldherkenning, of het achterhalen van de betekenis van teksten. Daarnaast evolueert de computertechnologie snel, denk maar aan de extra functionaliteiten van onze mobiele telefoons waardoor er steeds nieuwe apps mogelijk worden. Er zijn dus nog steeds heel wat uitdagingen binnen de Computerwetenschappen!

Het volgende filmpje, een TED-talk door Simon Peyton Jones, gaat over het verschil tussen enerzijds ICT als technologie en anderzijds Computerwetenschappen als wetenschappelijke discipline.  Simon is één van de ontwerpers achter de programmeertaal Haskell, en is in Engeland een drijvende kracht achter Computing at School, een groep van mensen die Computerwetenschappen willen introduceren in het secundair onderwijs, net als andere wetenschappen zoals wiskunde en fysica daar hun plaats hebben.

Focus op software

De focus van de opleidingen in de computerwetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel is software en de benaming die wij hiervoor gebruiken is computerwetenschappen. In andere Vlaamse universiteiten wordt er ook wel de benaming informatica gehanteerd. De opleiding Computerwetenschappen houdt zich bezig met de studie van alle aspecten van software, zowel de theoretische en wetenschappelijke aspecten als de praktische aspecten ervan. Dit omvat o.a. de studie van technologie om software te ontwikkelen, zoals programmeertalen en databanken; algoritmen en oplossingsstrategieën voor problemen; ontwerpprincipes, ontwikkelingsmethoden, analyse en verificatietechnieken voor software; alsook aspecten die te maken hebben met het invoeren van informatica-oplossingen in bedrijven, organisaties en de maatschappij. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan het onderzoek in het vakgebied.

Van opdracht tot software

Een computerwetenschapper moet continu keuzes maken. Een probleem kan namelijk op 101 manieren aangepakt worden. Maar de oplossing (de software) moet snel en foutloos zijn. Vaak moet de software ook aanpasbaar of modulair zijn. Om dat te kunnen realiseren zijn bepaalde technieken, principes en methoden voorhanden. Bij de ontwikkeling van software stelt men vragen zoals:

  • Hoe vertalen we ons menselijk denken in een door de computer begrijpbare taal?
  • Met welke technische, menselijke en financiële aspecten moeten we rekening houden?
  • Hoe kunnen we er zeker van zijn dat de software doet wat ze moet doen?
  • Hoe kunnen we (persoonlijke) informatie beschermen tegen misbruik?
  • Hoe maken we software intelligent zodat die je voorkeuren leert en zich aanpast?
  • Hoe maken we software die ook op de kleinste toestellen past?
  • Hoe laten we software verspreid over verschillende computers samenwerken?
  • En ook, hoe bouwen we de nodige hulpmiddelen om complexe software te ontwikkelen en te onderhouden?

Infomomenten

Een keuze maken is niet voor iedereen even gemakkelijk. Kom eens langs op een infodag en spreek met een prof. Of met een van onze studenten. Proef de sfeer op de campus. Dan weet je het pas zeker. Want ook waar je gaat studeren speelt een belangrijke rol. Kijk op www.vub.ac.be/infomomenten om te weten wanneer je langs kan komen.

Deze pagina beschrijft onze academische bacheloropleiding Computerwetenschappen.  Voor een overzicht van onze masteropleidingen (en de daarbijhorende schakel- en voorbereidingsprogramma's) kun je terecht op de pagina van het domein Computerwetenschappen.

Blik op je bachelor

Je vraagt je natuurlijk af welke vakken je allemaal krijgt. Een overzicht van het volledige bachelorprogramma – het 'modeltraject' – vind je hier.  Hieronder geven we je graag al een woordje uitleg over vier van onze bachelorvakken.

Structuur van computerprogramma’s

Hier krijg je inzicht in de basistechnieken om computerprogramma’s te bouwen. Programmeerstijl en programmeerprincipes zijn hier belangrijker dan details over waar juist de punten en de komma’s moeten staan. Daarom werd de programmeertaal Scheme als voertaal gekozen. Deze taal heeft een beperkte omvang maar laat wel toe om veel verschillende stijlen van programmeren te hanteren en om geavanceerde concepten onder de knie te krijgen.

Programmeerproject 1

Je leert zelfstandig een programma ontwerpen en schrijven. Er wordt veel belang gehecht aan het ontwerp van het programma en de rapportering. De algemene programmeerstijl van je project is belangrijk en het programma moet goed leesbaar, gedocumenteerd, herbruikbaar en uitbreidbaar zijn. Je moet je project ook demonstreren en mondeling verdedigen.

Objectgerichte software ontwikkeling

Hier wordt de ontwerper in jou wakker geschud. In dit opleidingsonderdeel leer je eerst hoe je de werkelijkheid kan vertalen naar modellen en vervolgens hoe je modellen gebruikt voor het ontwerpen van nieuwe systemen.

Artificiële intelligentie

Dit vak is een algemene inleiding tot de artificiële intelligentie (AI). Drie grote domeinen worden behandeld: zoekmethoden, logica voor artificiële intelligentie en redeneren onder onzekerheid. In het praktische gedeelte worden deze geïllustreerd met enkele toepassingen.

Discrete wiskunde

Dit opleidingsonderdeel bestudeert objecten die goed van elkaar te onderscheiden zijn of m.a.w. als we een groep objecten bestuderen, dan kunnen we die objecten meestal nummeren. De cursus begint met een inleiding over logica en wiskundig basisjargon. Vervolgens ga je over naar eenvoudige teltechnieken, zoals het duiventilprincipe van Dirichlet. Nadien ga je dieper in op de natuurlijke getallen en de gehele getallen met alle eigenschappen rond priemgetallen, factorisaties en modulair rekenen. Het volgende stuk is graffentheorie. Een graf bestaat uit een verzameling punten, knopen genoemd, waarvan sommige verbonden zijn door lijnen. De praktische toepassingen ervan zijn zeer groot. Wist je bijvoorbeeld dat het verloop van een spelletje Risk bijna volledig kan voorspeld worden door middel van graffentheorie?

Keuzevakken

Door een ruim paket aan keuzevakken heb je je eigen studieloopbaan geheel in eigen handen. Je kan kiezen voor een aantal verdiepende vakken binnen de computerwetenschappen of voor een aantal vakken uit geheel andere disciplines. Zo wordt jouw traject, je eigen avontuur.

Voorbereidingsactiviteiten

Ben je niet zo zeker van je stuk? Vraag je je af of je voldoende voorkennis bezit? Om optimaal aan je opleiding te starten, kan je een aantal voorbereidingscursussen volgen om je kennis van het secundair onderwijs op te frissen. Wat betreft de bachelor Computerwetenschappen ben je welkom op de voorbereidingscursus Wiskunde. En met onze zelftests weet je precies hoe je er voor staat: www.vub.ac.be/voorbereiden.

Kraak de code van je toekomst

Hoe kan een website als Twitter of Instagram miljoenen profielen met mekaar verbinden tot een enorm sociaal netwerk? Hoe kan een systeem van verkeerslichten zichzelf een strategie aanleren die files in de stad zoveel mogelijk beperkt? Hoe kan een computer de beelden van bewakingscamera’s in realtime interpreteren om gekende terroristen op te sporen? Hoe kan Google miljoenen mensen tegelijkertijd Google Docs laten gebruiken zonder de pedalen kwijt te raken? Ondanks almaar snellere technologische ontwikkelingen blijft een computer essentieel een domme rekenmachine, dus waar komen al die innovaties qua software dan vandaan? Het antwoord is eenvoudig: informatici! Zij brengen de domme rekenmachine tot leven, en elk van die innovaties is het product van hun verstand, vaardigheid en – jawel – creativiteit. En als het aan ons ligt, ben jij binnen enkele jaren één van hen. Hoe doen we dat? We beginnen bij het begin.

Computationeel denken

Computerwetenschappen zouden zelfs nuttig zijn als computers nog niet uitgevonden zouden zijn. Waarom? Twee woorden: computationeel denken. De wereld zit vol met complexe problemen, die moeilijk te beschrijven en nog moeilijker op te lossen zijn. Computationeel denken is een manier om systematisch en gestructureerd na te denken over problemen en hun oplossingen. Door denkstappen duidelijk neer te schrijven en te ordenen wordt een gedachtengang explicieter en duidelijker. Door concepten als stapsgewijze verfijning toe te passen kan complexiteit beheerst worden. Dingen die essentieel zijn om complexe problemen te kunnen oplossen en over die oplossing te kunnen communiceren met anderen. En die er meteen ook voor zorgen dat je oplossing makkelijk door een computer kan uitgevoerd worden! Uiteraard vinden ook wij het leuker om bij het oplossen van een probleem zo snel mogelijk de computer te gebruiken: daarom leren we je computationeel denken aan de hand van Scheme, een ogenschijnlijk eenvoudige programmeertaal, die echter krachtiger is dan eender welk alternatief. Deze redelijk eigenzinnige keuze laat je toe om in de hogere jaren meer gangbare talen als C, Java en JavaScript in sneltempo te leren.

Van Fibonacci tot Zuckerberg

Tijdens de eerste lesweken maken we vrij simpele programma’s die eenvoudige problemen oplossen, bijvoorbeeld wiskundige berekeningen zoals Fibonaccigetallen. Tegen het einde van het eerste semester kan je echter al een realistisch programma maken, bijvoorbeeld een volledig Pacman- of Angry Birds-spel in het vak ‘Programmeerproject 1’. Doorheen je bachelor leren we je telkens nieuwe principes bij, bijvoorbeeld objectgericht programmeren in de tweede bachelor, die je toelaten steeds moeilijkere problemen op te lossen met steeds interessantere programmeerconcepten. De algemeen geldende principes die je gaande weg leert zijn echter dezelfde die door echte informatici gebruikt worden om de meest indrukwekkende innovaties te ontwikkelen. Na je bachelor stoomt de éénjarige master je klaar voor een job in het bedrijfsleven. Of laat de tweejarige master je toe je te verdiepen in één van vier specialisaties. Twitter en Instagram? Dat zijn web- en informatiesystemen. Zelflerende verkeerslichten? Zij gebruiken technieken uit de artificiële intelligentie. Interpretatie van bewakingscamera’s? Dat zijn beeldverwerkingsalgoritmen uit de multimedia. Google? Zij brengen Google Docs dankzij innovatieve software-talen van hun datacenters naar je smartphone.

Over de grenzen heen

Tegen het einde van je master ben je in staat om in een bedrijf zelf innovatieve toepassingen te gaan ontwikkelen, of misschien zelfs je eigen bedrijf op te starten. Ongeacht je specialisatie heb je een overzicht van en inzicht in alle belangrijke principes van de computerwetenschappen, en ben je daardoor de geschikte persoon om voor gegeven problemen de beste oplossing te selecteren of uit te werken. Je hebt ook de vaardigheden om je expertise uit te dragen naar mensen buiten je vakgebied. Door middel van keuzevakken kan je tijdens je studies kennis maken met andere domeinen, bv. biologie, economie of sociologie.

Wist je trouwens dat …

  • de VUB met haar opleiding Informatica dé pionier in Vlaanderen was?
  • Pattie Maes één van onze alumni is? Zij is een wereldautoriteit op het gebied van innovatieve mens-computer interactie.
  • onze schakelprogramma’s heel populair zijn bij hogeschoolstudenten (professionele bachelor informatica of multimedia) en ook mogelijk zijn voor werkstudenten in avondonderwijs?
  • computers in de computerlokalen zowel Windows als Linux draaien, en er ook Apple computers zijn?
  • bij het onderwijs in de computerwetenschappen bijna uitsluitend vrij beschikbare software wordt gebruikt, zodat de studenten niet op kosten worden gejaagd?
  • het computerpark en de software voor onze studenten grotendeels beheerd worden door ouderejaarsstudenten? Zo kunnen studenten die dit wensen tijdens hun studie ervaring opdoen met het onderhouden van computers en bijbehorende netwerken.
  • je de meest laagdrempelige vorm van studiebegeleiding vindt bij de studentenvereniging Infogroep? Het uitgangspunt is simpel: studenten helpen studenten. Daarnaast is er professionele begeleiding vanuit het Studiebegeleidingscentrum (SBC).
  • je samen met je medestudenten kan proeven van het bruisende Brusselse studentenleven? Dat kan zowel via studentenvereniging Infogroep als via de facultaire studentenvereniging Wetenschappelijke Kring (WK).
  • er momenteel zo’n 11.000 vacatures open staan waarin gezocht wordt naar digital experts of ICT-professionals. Dat blijkt uit een arbeidsmarktenquête van Agoria, de federatie van de technologische industrie.
  • het gemiddeld maandelijks brutosalaris van ICT-managers 6.725 euro is? (Bron: FOD Economie, 30.08.2013)

Overstijg je grenzen

We leren je niet alleen over de grenzen van je specialisatie of je vakgebied heen te stijgen: je kan ook over de grenzen van Vlaanderen heen stijgen door een semester lang aan een buitenlandse universiteit, bv. in Duitsland, Spanje, Zweden of Zwitserland te gaan studeren.

Uitwisselingsmogelijkheden

Binnen de opleiding Computerwetenschappen kan je op uitwisseling naar:

Duitsland

Spanje

Zweden

Zwitserland

Wens je meer info? Contacteer de exchange coördinator van onze vakgroep: Prof. Dr. Beat Signer

Meesterlijk door je master

Na je bachelor Computerwetenschappen of je schakeljaar heb je de keuze tussen de éénjarige Master in de Toegepaste Informatica en de tweejarige Master in de Ingenieurswetenschappen: Computerwetenschappen. De éénjarige master wordt zowel in dag- als in avondonderwijs ingericht. De tweejarige master wordt enkel in dagonderwijs ingericht, maar is ook beschikbaar in het Engels: de Master of Science in Applied Sciences and Engineering: Computer Science.

Master in de Toegepaste Informatica

Deze éénjarige opleiding biedt vakken aan die toegespitst zijn op het formuleren en het ontwikkelen van de geschikte softwareoplossing voor een breed gamma aan problemen. Als master in de Toegepaste Informatica kun je onder andere aan de slag in de industrie, in de dienstensector, bij de overheid, en als consultant (en als je je opleiding aanvult met een lerarenopleiding, ook in het onderwijs). Als je reeds werkt, kun je deze opleiding volgen in avondonderwijs.

Meer info over deze masteropleiding vind je hier.

Master in de Ingenieurswetenschappen: Computerwetenschappen

Deze tweejarige opleiding laat je toe om te specialiseren in een deeldomein van de computerwetenschappen. Het programma bereidt je zowel voor op een carrière als specialist binnen de software-industrie, als op een onderzoekscarrière, en dit evengoed in de academische wereld als in de industrie. Het is een master in de Ingenieurswetenschappen en levert je dus de titel van burgerlijk ingenieur op.

Binnen deze tweejarige master volg je een gemeenschappelijke kern van vakken, en kies je daarbovenop één specialisatie uit vier mogelijkheden:

Vier specialisaties

  • Artificiële Intelligentie is de discipline waarin je bestudeert hoe je “intelligente” software kunt bouwen. Dit omvat onder andere lerende en adaptieve systemen (systemen die zich aanpassen aan omstandigheden), de studie van het ontstaan van taal, en multi-agent-systemen (systemen die onderling interageren).
  • In het domein Multimedia verdiep je je in signaalverwerking en overdracht van multimediale inhoud. Je bestudeert de wetenschap en de technologie van fenomenen als digitale televisie, computeranimatie, internet, computergames en digitale telefonie.
  • Complexe software of software-intensieve systemen bouwen vergt meer dan enkel wat programmeren. In de specialisatie Software Languages & Software Engineering bestudeer je wetenschappelijk onderbouwde methoden, technieken en tools waarmee je grote en ingewikkelde toepassingen op een systematische manier kunt ontwerpen en ontwikkelen. Bovendien leer je hoe nieuwe programmeertalen gemaakt worden.
  • Bij de specialisatie Web- en Informatiesystemen ligt de klemtoon op de ontwikkeling van innovatieve systemen voor beheer en ontsluiting van grote hoeveelheden gegevens. Dit omvat zowel de klassieke databanken en web-systemen als de visualisatie van gegevens, het manipuleren van informatie via nieuwe interactietechnieken, en het aanwenden van informatie om systemen zich zelfstandig te laten aanpassen aan omstandigheden.

Meer info over deze masteropleiding vind je hier.

Het einde is pas het begin

Na je bacheloropleiding is weliswaar de basis voor je toekomst als universitair geschoold informaticus gelegd; toch is het ten zeerste aangewezen om vervolgens een masteropleiding te volgen voor je op zoek gaat naar een job.  Bij ons kan je wat dat betreft kiezen uit de (éénjarige) Master of Science in de Toegepaste Informatica of de (tweejarige) Master of Science in de Ingenieurswetenschappen: Computerwetenschappen.  Nadien ben je écht klaar om de arbeidsmarkt te betreden!

Jobuitwegen

De vraag naar hooggeschoolde informatici overstijgt nog steeds het aanbod. De Belgische economie heeft een grote nood aan informatici allerhande. Er zijn nog steeds vacatures die maandenlang openstaan of zelfs oningevuld blijven. Met een universitair diploma Toegepaste Informatica of Computerwetenschappen kun je alle kanten op. Je kunt uiteraard werken in één van de vele softwarebedrijven, maar ook in de informatica-afdeling van bedrijven waarvan de kerntaken zich niet in de informatica sector bevinden zoals banken, verzekeringen, de industriële sector, gezondheidszorg, transportsector, overheidsdiensten,... Ook een eigen zaak opstarten behoort tot de mogelijkheden, en uiteraard kun je ook gaan lesgeven zowel in het reguliere onderwijs (secundair en hoger onderwijs) als in het bedrijfsleven. Tenslotte kan je met een masterdiploma Computerwetenschappen fundamenteel of toepassingsgericht onderzoek verrichten of werken aan een doctoraat.

Enkele mogelijke functies van een computerwetenschapper:

  • De ICT-architect tekent de technische en functionele structuur van een softwareoplossing uit. Dit is te vergelijken met het werk van een bouwkundig architect, die de technische en de functionele structuur van een gebouw uittekent.
  • De ICT-analist bestudeert tijdens de voorstudie van een informaticaproject de bedrijfsbehoeften en zet deze om in een plan voor een concrete oplossing, inclusief een raming van de benodigde inspanningen en kosten. Vaak assisteert hij/zij de ICT-architect.
  • De ICT-consultant zoekt informatica-oplossingen voor problemen bij bedrijven, overheidsinstellingen, organisaties, etc. Hij/zij identificeert en definieert mogelijkheden om (bedrijfs)processen te vereenvoudigen en te verbeteren. Hij/zij analyseert problemen en stelt de meest geschikte oplossingen voor.
  • De softwareontwerper vertaalt de plannen van de ICT-architect en de analist in een concreet softwareontwerp dat vervolgens kan worden gerealiseerd door de programmeurs.
  • De projectmanager is verantwoordelijk voor de algemene opvolging van een project. Hij/zij zorgt voor de administratie, onderhoudt contact met de klant en de leveranciers en ziet er op toe dat de projectmedewerkers lastenboek en deadlines respecteren.
  • De onderzoeker draagt bij tot de vooruitgang van het vakgebied zelf. Het vakgebied is nog in volle ontwikkeling en er is geen gebrek aan uitdagingen. Als onderzoeker kan men aan de slag aan een universiteit, in een onderzoeksinstituut of in een bedrijf.
  • De webspecialist bedenkt, ontwerpt en ontwikkelt nieuwe webtoepassingen of nieuwe versies van bestaande websites en webtoepassingen. Het kan hierbij gaan om internet- en intranetsites, webportalen, mobiele toepassingen, e-commerce systemen, e-government systemen, e-learning systemen, entertainment,...
  • De databasemanager ontwerpt en beheert databanken. Hij/zij waakt hierbij over de efficiëntie en de veiligheid van de gegevens.

“Toen ik besloot computerwetenschappen te studeren, wist ik niet goed wat ik hiervan moest verwachten. Zowel de richting als de stad Brussel waren een onbekend terrein. Maar sinds de start van het schooljaar ben ik met beide vrij snel vertrouwd geraakt. Het makkelijk bereiken van professoren en assistenten heeft hierbij een grote rol gespeeld. Dit hielp mij tevens bij het begrijpen van de leerstof, maar het motiveerde mij ook om mijn jaar tot een goed einde te brengen. Al snel leerde men ons de basis in het programmeren, de verhouding tussen wiskunde en computerwetenschappen,… Maar het bleef niet enkel bij theorie. We moesten binnen het vak ‘programmeerproject’ ook het spel Pacman maken. Wat ons een heel stuk dichter bij de praktijk bracht. Tot slot is het fantastisch om in Brussel op kot te zitten. Het is een bruisende internationale stad, met gezellige cafeetjes, de concertzaal AB en het Zoniënwoud,… Er is altijd iets te beleven. Kortom de VUB is voor mij meer dan alleen een plek om te studeren, het is een echte belevenis.”

Maarten Hubrechts,
student bachelor Computerwetenschappen

 

“Ik was van jongs af aan het experimenteren met synthesizers, mengtafels, luidsprekers,... Ik wou zelf zo’n apparatuur maken en wist dat er heel wat computerprogramma’s in zo’n toestellen zaten. Ik had gehoord dat de Vrije Universiteit Brussel over een zeer goede opleiding computerwetenschappen beschikte, dat ze uniek was in de manier waarop ze werd opgebouwd en dat proffen met veel passie hun vakken doceerden.”

Bert Schiettecatte,
alumnus master Computerwetenschappen en Music Tech Ondernemer

 

“Computerwetenschappen en ICT worden in de media helaas dikwijls op één hoopje gegooid. Alhoewel beide termen natuurlijk niet ongerelateerd zijn is er toch een zeer groot verschil. ICT is een technologie en die evolueert zeer snel. Computerwetenschappen is de verzameling van algemene inzichten en technieken waarmee deze technologie mogelijk gemaakt wordt. Zo is het algoritme om audio tracks alfabetisch te sorteren op je smartphone nog steeds hetzelfde als dat waarmee in de jaren 70 loonbrieven werden gesorteerd alvorens ze met een ouderwetse regelprinter werden afgedrukt. Een goede opleiding probeert een gezonde balans te vinden tussen zulke 'vaste' wetenschap en 'vergankelijke' technologie. De VUB opleiding is hier als oudste in Vlaanderen zeer ervaren in. Studenten dienen elk jaar een project uit te werken waarin ze hun wetenschappelijke kennis kunnen toepassen op de huidige technologische stand van zaken. Wetenschappelijke kennis evolueert echter ook, zij het veel minder snel. Zo doe ikzelf met mijn team onderzoek naar nieuwe programmeertalen waarmee de hardware van de toekomst geprogrammeerd zal kunnen worden. Tijdens je thesis kan je o.a. aan dit onderzoek meewerken.”

Wolfgang De Meuter,
professor Computerwetenschappen