Bachelor of Science in de Biologie

Biologie bloeit

Zo veelzijdig als het leven

Vraag je je wel eens af hoeveel diersoorten er verdwijnen voordat ze ontdekt worden? Of wil je zelf nieuwe soorten ontdekken? Ben je gefascineerd door DNA? Hoe het de ontwikkeling van een cel tot een complex organisme bepaalt? Heb je de ambitie om te helpen bij de bestrijding van kanker, slaapziekte of antibioticaresistentie?

Biologie toont je ‘the bigger picture’
Biologie verbindt ons met de wereld waarin we leven. Bovendien zorgt het ervoor dat we ons bewust zijn van onze verbondenheid met andere levensvormen. Dit biedt ons mogelijkheden om te leren over alle levende organismen, wat onmiddellijk relevant is voor onze eigen soort en onze eigen omgeving.

Biologie is nog nooit zo actueel en maatschappelijk relevant geweest
Biodiversiteitscrisis, duurzame ontwikkeling, stamcelonderzoek en Ebola: het zijn slechts enkele biologische termen die de laatste jaren regelmatig in de spotlights komen. Op verschillende fronten zijn biologen betrokken bij het onderzoeken. Dankzij biologie worden studenten meer bewust van ecologische knelpunten. Ze zijn in staat om mee na te denken en te debatteren over situaties waarin landbouw, ontmijning of de productie van energie in strijd ligt met het bewust omgaan met natuurlijke bronnen.

 

Infomomenten

Een keuze maken is niet voor iedereen even gemakkelijk. Kom eens langs op een infodag en spreek met een prof. Of met een van onze studenten. Proef de sfeer op de campus. Dan weet je het pas zeker. Want ook waar je gaat studeren speelt een belangrijke rol. Kijk op www.vub.ac.be/infomomenten om te weten wanneer je langs kan komen.

 

Blik op je bachelor

Veel vakken in de moleculaire biologie, biodiversiteit en ecologie vormen de kern van de opleiding. Een ondersteunend vak als biochemie levert onontbeerlijke inzichten over enzymes, thermodynamica leert je hoe organismen hun warmte behouden, matrices zijn nodig om wiskundige modellen van ecologische gemeenschappen te maken … Deze ondersteunende vakken worden dan ook gegeven met zo veel mogelijk biologische voorbeelden.

Een overzicht van de kern- en keuzevakken uit de bachelor vind je hier.

 

Een woordje uitleg over:

Ecologie en terreinwerk

Ecologie is de samenhang van organismen en hun omgeving en de sturingsprocessen die dat onderbouwen. Ecologie bestudeert de dynamiek van de wisselwerking en de relaties tussen organismen, populaties of landschappen en hun omgeving. Het moeilijkste aspect in de studie van die samenhang is het afzonderen van een onderzoeksentiteit. Je moet grenzen stellen in wat je wil onderzoeken en, je moet de parameters vastleggen die je kunt bestuderen. Je kan niet alles tegelijk onderzoeken en de begrenzingen in natuurlijke systemen zijn zelden scherp. Dat leren studenten heel concreet tijdens de excursies. Tijdens de bachelor trek je bijvoorbeeld naar de Franse kust en tijdens de master naar Tenerife, Kreta, Andalusië, Catalonië, Pyreneeën …

Je kan bijvoorbeeld planten en organismen gaan vergelijken tussen zandkusten en rotskusten of zeeduinen en beboste duinen. Tijdens deze excursies starten we vaak onder de zeespiegel (gaan we snorkelen) maar eindigen we boven de boomgrens (soms wandelend door de sneeuw). En dit in enkele dagen. Het benoemen of determineren van planten en organismen, het begrijpen en beschrijven van systemen trachten we zoveel mogelijk op voorhand aan te leren tijdens de theorielessen of practica. Net zoals de trofische niveaus waarbij de positie van organismen in de voedselketen wordt vastgelegd. Dat is basiskennis. Dit blijft voor een bioloog een essentieel werktuig, het is geen doel.

Tijdens de excursie kunnen studenten wel terugvallen op gedetailleerde richtlijnen en een ploeg van begeleiders (assistent en doctoraatstudenten) maar tijdens de uitstap leren ze voornamelijk technieken aan om biologische systemen te bestuderen of te meten. Ook door zelf ideeën uit te werken. Met alle controles, valstrikken en overwegingen zoals een positieve en negatieve controle, artefacten opsporen, inductieve en deductieve aanpak ...

Evolutie

Tijdens de lessen Evolutie leer je om de waargenomen diversiteit van het leven te begrijpen in een evolutieve context. Gedurende de introductielessen wordt aangetoond dat er voldoende wetenschappelijke argumenten zijn om de evolutieleer te aanvaarden. Argumenten voor het creationisme en “Intelligent Design” versus evolutie worden besproken. Verschillende soort-concepten en een reeks mechanismen worden besproken: natuurlijke selectie, seksuele selectie, artificiële selectie, adaptatie, radiatie, soortvorming en uitroeiing. Aan de hand van voorbeelden en oefeningen wordt geïllustreerd hoe fylogenetische bomen geanalyseerd kunnen worden in het kader van vragen rond moleculaire evolutie, biogeografie, co-evolutie ... Ten slotte worden ook voorbeelden besproken die de variatie in snelheid van morfologische en moleculaire evolutie verduidelijken.

Labovaardigheden in de biologie

In deze cursus komt de student in aanraking met de experimentele biologie. In groep worden, onder steriele omstandigheden, manipulaties uitgevoerd zoals het opgroeien en isoleren van bacteriële stammen, mutaties aanbrengen en isoleren of gentransfer tussen bacteriële stammen. De resultaten van deze experimenten worden besproken aan de hand van een rapport en een presentatie. Daarnaast
krijgen studenten een introductie in de bio-informatica waar biologische vraagstukken worden opgelost door kennis uit de informatica toe te passen op biologische data. De student leert verbanden leggen tussen de kennis uit de hoorcolleges en de gebruikte technieken in de moleculaire biologie.

 

Voorbereidingsactiviteiten

Ben je niet zo zeker van je stuk? Heb ik wel genoeg wiskunde en chemie gehad? Om optimaal aan je opleiding te starten, kan je een aantal voorbereidingscursussen volgen om je kennis van het secundair onderwijs op te frissen. Voor Biologie ben je welkom op de voorbereidingscursussen Chemie, Fysica, Wiskunde. En met de zelftests weet je precies hoe je er voor staat! www.vub.ac.be/voorbereiden

Diversiteit troef in een unieke biotoop.

Weinig wetenschappen kunnen de omschrijving ‘de studie van het leven’ opeisen. Biologie kan dat wel. De DNArevolutie heeft het domein nog een extra boost gegeven. Een ideale studierichting dus voor wie de verwondering over onze planeet wil bewaren, maar er ook de geheimen van wil ontsluieren. De VUB past prima in dat plaatje. Het wordt voor jou wat de Galapagos waren voor Darwin: een groen eiland met heel wat unieke wezens. Een eiland waar je grootse inzichten verwerft, en evolueert natuurlijk.

Je hoeft hier niet meteen pijnlijke keuzes te maken tussen je talrijke interesses. Van de 180 credits die een driejarige bacheloropleiding omvat, kan je er maar liefst 36 vrij besteden aan keuzevakken die best aansluiten bij je passies.

Het voordeel?
Je krijgt een solide wetenschappelijke basis mee terwijl je rustig de tijd krijgt om te wikken en te wegen welke specifieke niche je in wil. Vleermuizen, mariene biologie, fossielen… misschien heb je toch een uitgesproken fascinatie voor een bepaald onderwerp. Naar welke specialisatie je ook doorgroeit, je verliest hier nooit het volledige plaatje uit het oog. De grote biologische vraagstukken van deze eeuw vragen om een aanpak die het hele wetenschappelijke veld bestrijkt, en dus om diverse slimmeriken die de koppen bijeen steken. Samenwerking en een integratieve aanpak mogen aan de VUB daarom op heel wat aandacht rekenen. Elementen uit verschillende biologische disciplines worden gecombineerd om tot nieuwe inzichten te komen en alle relevante facetten te behandelen.

Je hebt op de VUB-campus sowieso een stapje voor als het op interactie en teamwerk aankomt. Dat komt bijvoorbeeld omdat alle voorzieningen mooi gegroepeerd liggen op één groene campus, zodat je in sneltreintempo mensen van jouw en andere studierichtingen leert kennen. Maar het heeft ook te maken met de schaal van de universiteit. Bij ons ga je niet op in een anonieme massa; je volgt de meeste hoorcolleges, practica en veldexcursies in kleinere groepen.

Dat schept ruimte voor individuele begeleiding door je professoren en assistenten. Dat je de gezichten van je proffen gauw herkent is een groot pluspunt. Tenslotte ga je als bioloog in spe ook regelmatig met hen op pad. Je doet namelijk praktijkervaring op door ecologische excursies te ondernemen in België en het buitenland. De kans zit er zelfs in dat je in je eerste jaar je biologische horizon verruimt tijdens een veldexcursie naar de kust.

Tijdens zo’n excursie werk je samen in groepen en moet je zelf oplossingsgericht werken om de vraagstelling aan te pakken. Je leert consequent en coherent te zijn in je wetenschappelijke beoordeling. Een correcte en volledige wetenschappelijke verslaggeving komt natuurlijk ruimschoots aan bod, zowel mondeling als schriftelijk, net als de tegenstrijdigheid in wetenschappelijke bronnen. Niet alleen de begeleiders beoordelen de studenten, verwacht ook een analyse van je sterktes en zwaktes van je medestudenten. De jaarlijkse excursies kunnen ook een heel belangrijke wetenschappelijke waarde hebben. Sommige observaties doen we al enkele jaren en geven samen een uniek overzicht.

In English, por favor.

Na je bacheloropleiding ben je helemaal ingeburgerd in het VUB-ecosysteem. Klaar dus om een autoriteit te worden in een vakgebied naar jouw keuze. Daar dient je masteropleiding toe, goed voor 120 studiepunten. Je kan kiezen tussen 6 afstudeerrrichtingen: Genetica, cel- en ontwikkelingsbiologie; Milieu, biodiversiteit en ecosystemen; Onderwijs; Herpetology; Human Ecology; EMMC Tropical Biodiversity and Ecosystems.

Ja, dat heb je goed opgemerkt: je kan aan de VUB een Engelstalige master volgen. De ideale voorbereiding als je een onderzoekscarrière ambieert. Engels is in dat wereldje dé voertaal, en een prima kennis van Engels biologisch jargon is onmisbaar als je een loopbaan in het buitenland wil uitstippelen. Of zo’n verblijf in het buitenland in je smaak valt, kan je tijdens je studies al testen met een Erasmuservaring in Italië, Oostenrijk, Duitsland, Portugal of Spanje.

Proeven van ervaringen is, welke afstudeerrichting je ook selecteert, de rode draad tijdens je masterjaren. Je krijgt de kans om stage te lopen en zo het bedrijfsleven van binnenin te leren kennen. Je gewicht als wetenschapper en onderzoeker neemt dan weer toe door het project dat je voor je masterproef in samenspraak met één van de onderzoekers van de vakgroep ontwikkelt.

Enkele unieke weetjes over Biologie aan de VUB.

Wist je dat …

  • De VUB een eigen VUB-kikker heeft? Een team biologen heeft in India een nieuwe kikkersoort ontdekt en vernoemt naar onze universiteit. De soort draagt de naam Nyctibatrachus vrijeuni ofwel de VUB-nachtkikker. Getriggerd? Check dan zeker de Master of Science in Biology: ‘Herpetology’.
  • Je de keuze hebt uit verschillende studentenkringen? De meeste studenten Biologie kiezen voor WK (Wetenschappelijke Kring).
  • Je ook kan meewerken aan EcoCampus op de VUB? Bijvoorbeeld met het project ‘Ecocampuskrak’ waarbij je op een creatieve manier de campus milieuvriendelijker kunt maken, het gebruik van de fiets bevordert, een moestuin onderhoudt …
  • Het gloednieuwe Fysicalabo op de VUB er ook voor studenten Biologie is?

Engels is in dat wereldje dé voertaal, en een prima kennis van Engels biologisch jargon is onmisbaar als je een loopbaan in het buitenland wil uitstippelen. Of zo’n verblijf in het buitenland in je smaak valt, kan je tijdens je studies al testen met een Erasmuservaring in Italië, Oostenrijk, Duitsland, Portugal of Spanje.

Internationale kansen

Op de VUB heb je de optie om je masterprogramma naar keuze in het Engels te volgen, wat de ideale voorbereiding is op een onderzoekscarrière. Engels is immers niet alleen de meest gangbare taal in de wetenschappelijke wereld, het is ook onmisbaar als je een deel van je loopbaan wil uitstippelen in het buitenland.

Biologie aan de VUB: uitmuntendheid in het hart van Europa

Een (master)diploma in de Biologie, behaald aan de VUB, opent daarbij niet alleen deuren op de arbeidsmarkt, de bijkomende opleiding laat je ook toe om je verder te specialiseren in het domein van je interesse, zonder het multi-disciplinaire karakter van hedendaagse biologie te verwaarlozen. Bovendien kan je een deel van je programma aan een andere universiteit in België of in het buitenland te volgen.

Praktijk in de vingers

Ook tijdens je opleiding zelf doe je heel wat (internationale) praktijkervaring op, zowel in onderzoekslaboratoria als in het veld. Ecologische excursies in België, in het buitenland (Noord-Frankrijk en Zuid-Europa) en eventueel zelfs op de zee verruimen reeds vanaf het eerste bachelorjaar je horizon.

Je kan een deel van je programma in het buitenland volgen via het bekende Erasmus+ programma, maar ook via een hele rist andere mogelijkheden binnen en buiten Europa. Ofwel kies je om een semester te studeren aan een Europese universiteit, ofwel doe je je masterproef (tweede masterjaar) of het veldwerk voor je masterproef in het buitenland. Je kan ook voor je stage kiezen voor een verblijf in het buitenland.

Binnen deze opleiding kan je op uitwisseling naar:

Frankrijk

Guadeloupe (Frankrijk)

Italië

Oostenrijk

Portugal

Spanje

Turkije

Wens je meer info? Contacteer de exchange coördinator van onze vakgroep: Prof. Dr. Gustavo Gutierrez

 

 

Meesterlijk door je master

Ongeacht welk programma je kiest, het blijft onze prioriteit om je optimaal voor te bereiden op een succesvolle wetenschappelijke carrière. Eén van de beste manieren om tijdens je masterprogramma je onderzoekskwaliteiten op punt te stellen is door onder professionele begeleiding je eigen onderzoeksproject uit te voeren en je resultaten als proefschrift in te dienen. Het onderwerp van je thesis bepaal je in
samenspraak met één van de onderzoekers van de vakgroep Biologie, die meteen ook als je begeleider zal fungeren. In de meeste gevallen past je onderwerp in het onderzoek van één van de teams van de vakgroep Biologie, of van een instelling waarmee wordt samengewerkt.

Master of Science in de Biologie: keuze uit 6 afstudeerrichtingen

Genetica, cel- en ontwikkelingsbiologie (Nederlands en Engels)

Deze richting spitst zich toe op de moleculaire en genetische basis van het leven. Je leert alles over DNA, virussen, cellen en biologische processen zoals infecties, immuunreactie en de ontwikkeling van een eicel tot meercellig organisme. Bovendien word je ingeleid in de vele toepassingsmogelijkheden van deze kennis, zoals kankertherapie en stamcelonderzoek.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

Milieu, biodiversiteit en ecosystemen (Nederlands en Engels)

In deze richting verwerf je een doorgedreven kennis over de relaties tussen fauna en flora in de verschillende ecosystemen van de wereld, hoe ze ontstaan zijn, en hoe ze bedreigd worden. Aan de hand van gespecialiseerde hoorcolleges, toegepaste practica en veldexcursies word je klaargestoomd voor een carrière in fundamenteel onderzoek, natuurbeheer, of conservatiebiologie.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

Onderwijs (Nederlands)

Deze richting is de ideale keuze als je biologie wil onderwijzen in het middelbaar of hoger onderwijs. Hierbij combineer je je biologische opleiding, die zowel moleculaire als ecologische domeinen bestrijkt, met een vernieuwde lerarenopleiding. De lerarenopleiding telt 60 studiepunten en wordt ingevuld met een theoretische component, en een praktijkgerichte component. Heb je in je bachelor al 15 studiepunten keuzevakken uit de lerarenopleiding opgenomen, dan kan je op die manier je diploma van de Specifieke Lerarenopleiding samen met je masterdiploma Biologie behalen.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

Herpetology (Engels)

Deze gespecialiseerde richting is uniek in Europa en richt zich tot studenten uit de hele wereld met een diepgaande passie voor amfibieën en reptielen. Een internationaal team van topexperts doceert over diversiteit, ecologie, fysiologie, gedrag, evolutie, en conservatiebiologie van deze dieren. Daarnaast staan er ook veldexcursies op het programma zowel in Europese als in tropische regio’s.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

Human Ecology (Engels)

Deze multidisciplinaire richting spitst zich toe op de interactie tussen de mens en zijn natuurlijke omgeving. Het lesprogramma richt zich tot een internationaal publiek van studenten met een gevarieerde wetenschappelijke achtergrond en omvat naast biologische vakken, ook technologische, socio-economsiche en politieke aspecten. Een ideale opleiding voor iedereen die wil bijdragen tot een duurzaam evenwicht tussen de groeiende menselijke bevolking en de natuur.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

EMMC Tropical Biodiversity and Ecosystems (Engels)

De wereld staat voor een crisis met mogelijke uitroeiing van soorten door de opwarming van de aarde. Door de impact van verandering in landgebruik en de vernietiging van habitats verdwijnen tropische regenwouden, mangrove wouden en koraalriffen en samen met hen volledige ecosysteel functies, producten en diensten waar mensen van afhangen. Voor het behoud van de natuur, voor het sturen of heropbouwen van tropische biodiversiteiten en ecosystemen, moeten we de krijtlijnen van tropische biodiversiteiten kennen. We moeten weten hoe organismen interageren met hun omgeving en hoe ze reageren op verstoringen of veranderingen.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

 

Naast  “Master of Science in de Biologie” kan je met een bachelordiploma in de Biologie de volgende Engelstalige masterprogramma’s volgen:

 

Het einde is pas het begin

Beeld je in. Je studies zijn prima verlopen en je mag je masterdiploma in ontvangst nemen. Je glimt van trots, en terecht. Want met dat diploma van jou ben je gewapend als geen ander om de arbeidsmarkt op te gaan.
Maar welke richting ga je uit? Je hebt verrassend veel mogelijkheden en ook hier staat de VUB je bij.

Jobuitwegen

Het is een vaakgehoorde misvatting dat je met een masterdiploma in de Biologie weinig succes hebt op de arbeidsmarkt. Of dat je praktisch zeker in het onderwijs terecht komt. Niets is minder waar. Als Master in de Biologie heb je talrijke troeven op de arbeidsmarkt. Zo heb je naast een veelzijdige, parate kennis ook talrijke vaardigheden opgebouwd waardoor je na afstuderen in volgende sectoren terecht kan:
1. Onderzoek
Het grootste deel van de afgestudeerde biologen begint zijn/haar loopbaan als onderzoeker. In de eerste plaats kan dit aan een universiteit, bv. door het aanvangen van een doctoraat. Biologen worden ook aangesteld in klinische laboratoria (ziekenhuizen), musea, onderzoeksinstellingen (bv. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Instituut voor Tropsiche Geneeskunde) en biotechnologische of farmaceutische bedrijven.
2. Milieubeleid, natuurbeheer en educatie
Een groot aantal biologen kom ook in beleidsfuncties terecht. Zo zijn biologen op gemeentelijk, provinciaal, federaal en Europees niveau actief betrokken in het milieubeleid. Ook nationale parken en natuurreservaten
doen beroep op biologen voor beheer, advies en educatie van bezoekers.
3. Onderwijs
Wil je toch je passie en enthousiasme voor biologie doorgeven aan een volgende generatie, dan kan dat natuurlijk ook. Ongeveer 13-14% van de afstuderende biologen kiest ervoor om voor de klas te staan. Dit kan zowel in het secundair onderwijs als aan een hogeschool. De VUB heeft een Specifieke Lerarenopleiding van 60 studiepunten waarvan je al 15 studiepunten kan opnemen in je bachelor via keuzevakken en de overige 45 studiepunten via de afstudeerrichting onderwijs in je master. Je kan er natuurlijk ook voor opteren om de lerarenopleiding af te werken na je master Biologie terwijl je al voor de klas staat.

Lees de getuigenissen van onze alumni in het boekje Gezocht: gebiologeerde ontdekkingsreizigers.

Ook andere masters mogelijk

Met je bachelordiploma Biologie kan je ook kiezen voor:
• Oceans and Lakes – Master of Marine and Lacustrine Science and Management
• Master of Molecular Biology

Meer informatie over deze masteropleidingen vind je op
www.vub.ac.be/masters

Lerarenopleiding

Zou je graag voor de klas staan? Zorg dan dat je de Specifieke Lerarenopleiding aan je diploma toevoegt. Deze opleiding bestaat uit 60 studiepunten waarvan de helft theorie en de helft stage. Je kan de Specifieke Lerarenopleiding ook spreiden over meerdere academiejaren.

Carrièrebegeleiding? Eén adres, het VUB Career Center

De VUB staat er bekend om ‘goeie plantrekkers’ af te leveren: kritische, zelfstandige en open-minded mensen. Toch zijn die eerste stappen op de arbeidsmarkt niet altijd even makkelijk. Het VUB Career Center geeft je net dat steuntje in de rug dat je nodig hebt. Je kunt er terecht voor individueel advies rond cv’s, gesprekstraining en jobmogelijkheden. Ook al tijdens je studies, trouwens. Zo ben jij tijdig op de hoogte wat de jobmarkt je te bieden heeft.

 

In deze brochure kan je een overzicht vinden van alle jobuitwegen voor biologen!

“Tijdens mijn studies gingen mijn ogen pas echt open: Biologie is veel meer dan allerlei leuke weetjes over organismen. In het labo, op excursie, in de lessen of door wetenschappelijke artikels te lezen leer je de levende wereld begrijpen en doorgronden. De excursies wakkeren ieder jaar mijn zin in veldwerk aan en het verbreedt ook mijn blik op m’n leefwereld, op alles wat rondom mij gebeurt. Vakken als wiskunde, fysica en chemie staan misschien niet op iedereen zijn verlanglijstje maar ze zorgen er wel voor om de processen te kunnen begrijpen of te bestuderen en zo je inzicht te verdiepen.“

Justine Vansynghel, Student Ambassador Biologie

 

 

“Ik werk aan de ontwikkeling van diagnostica voor tropische ziekten, o.a. slaapziekte, leishmaniase, ziekte van Chagas. De mensen die effectief die ziekten moeten opsporen geven daarbij de richting aan. Bijvoorbeeld: heb je een test nodig waarmee je de parasiet kunt zien (via de microscoop) of is het voldoende dat je antistoffen als reactie op de parasiet, of antigenen of genetisch materiaal van de parasiet kunt aantonen? Op basis van die informatie ontwikkelen we een test, liefst zo simpel mogelijk. Elk prototype test moet geëvalueerd worden, in het labo en in de klinische praktijk, vooraleer de test op grote schaal kan aangemaakt en gebruikt worden. We hebben al een aantal tests die gemakkelijk op het terrein toe te passen zijn en waarvoor dus geen laboratorium nodig is. We proberen er nu vooral te zorgen dat de nieuwe tests zeer specifiek zijn, d.w.z. dat een positief testresultaat betekent dat de onderzochte persoon ook ziek is. Soms is dit zeer moeilijk omdat niet alle mensen die met een parasiet besmet zijn ook daadwerkelijk ziek zijn of zullen worden (gezonde dragers) en vermits de behandeling zo toxisch is dat je die niet wil toepassen op mensen die niet ziek zijn.”

Philippe Büscher
Licenciaat Biologie, afgestudeerd in 1979
Diensthoofd Eenheid Diagnostiek van Parasieten aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde, Antwerpen