Bachelor of Science in de Chemie

Chemie is overal

Is Chemie de juiste oplossing voor jou?

De meesterkok die een snuifje zout toevoegt. De Formule 1-piloot die zich in zijn racewagen van composiet materiaal laat zakken. De arts die een gloednieuw geneesmiddel voorschrijft waarvan de oorsprong ligt in een natuurproduct afgezonderd uit een plant uit het regenwoud ...

Chemie is overal
Zonder er bij stil te staan, komt iedereen dagelijks in aanraking met chemie en de ontelbare toepassingen van chemisch onderzoek. Zelfs het wonder van het leven is niets anders dan een aaneenschakeling van chemische reacties. Alle stoffen op aarde en alle voorwerpen die je rondom je ziet, bestaan uit een fascinerend spel van dansende atomen en moleculen. Gemaakt door de natuur of... door een chemicus.

Groot maatschappelijk belang
De voorbije vijftig jaar heeft de chemie op explosieve wijze aan maatschappelijk belang gewonnen. Chemici produceren, zuiveren, controleren en verbeteren gebruiksvoorwerpen, voedingswaren, geneesmiddelen, verven en materialen (kunststoffen, synthetische vezels, hoogwaardige legeringen). Veel modern comfort en maatschappelijk welzijn is rechtstreeks te danken aan het werk van scheikundigen.

Uitdagingen in de chemie
De grote uitdaging bestaat erin om deze verwezenlijkingen verder te zetten met steeds meer zorg voor economisch verantwoorde, energiezuinige en milieuvriendelijke productiemethoden. Een grondige kennis van moleculen en van hun reacties is essentieel om dergelijke nieuwe materialen en processen te ontwerpen. Daarbij is ook een goed en objectief inzicht in de interacties van chemische producten met het leefmilieu vereist.

 

Infomomenten

Een keuze maken is niet voor iedereen even gemakkelijk. Kom eens langs op een infodag en spreek met een prof. Of met een van onze studenten. Proef de sfeer op de campus. Dan weet je het pas zeker. Want ook waar je gaat studeren speelt een belangrijke rol. Kijk op www.vub.ac.be/infomomenten om te weten wanneer je langs kan komen.

Blik op je bachelor

Je vraagt je natuurlijk af welke vakken je allemaal krijgt.

Een overzicht van vakken uit de bachelor vind je hier. Zo ziet het modeltraject eruit.

 

Een woordje uitleg over:

Studiepunten te kiezen - Bacheloropleiding op maat

Dankzij de vele keuzevakken in je bacheloropleiding kan je kiezen tussen remediëren/bijspijkeren, verbreden of verdiepen. Zo kan je een traject uitstippelen dat aansluit bij jouw interessesfeer. En als je de eeuwige twijfelaar bent kan je keuzevakken nemen uit een andere opleiding om later eventueel over te stappen naar die andere opleiding in de wetenschappen met een maximale overdracht van behaalde studiepunten.

Practicum organische chemie

Dit practicum wordt georganiseerd om studenten kennis te laten maken met de praktische vaardigheden die eigen zijn aan de organische chemie. De cursus bestaat uit verschillende sessies waarin de basishandelingen van de organische synthese aangeleerd worden (vbn. opbouw van een reactieopstelling, werken onder watervrije condities, distillatie, kristallisatie, trituratie, (vacuüm)filtratie, evaporatie, etc.). Deze sessies worden voorafgegaan door een inleidingsles over de gehanteerde technieken en de veiligheidsaspecten die hieraan verbonden zijn. Enkele proeven die op de agenda staan: de synthese van t-butylchloride en
van een dehydroaminozuur; de nitrering van broombenzeen; de bromering van E-stilbeen; een esterificatie enz. De evaluatie van dit vak gebeurt continu door de begeleider.

Inleiding tot de kwantumchemie

Het is niet langer ondenkbaar dat nieuwe chemicaliën in de toekomst voor een groot gedeelte met de computer zullen ontwikkeld worden in plaats van langdurige en soms gevaarlijke experimenten in het laboratorium. Deze in silico ontwikkeling kan dankzij de combinatie kwantumchemie en snelle computers. Atomen, moleculen en chemische reacties kunnen nu volledig met de computer gesimuleerd worden. Aan de basis van deze ontwikkeling ligt de kwantummechanica. In de kwantumchemie worden de principes van de kwantummechanica toegepast op concrete problemen uit de chemie. Rond 1925 slaagde Schrödinger er in een vergelijking op te stellen, die het gedrag van materie op het niveau van de atomen, moleculen en vaste stoffen beschreef. De vergelijking bleek echter niet oplosbaar te zijn voor complexe atomen en moleculen. Gedurende decennia werd dan ook gezocht naar benaderingsmethoden die gebruik maken van orbitalen. Een orbitaal is een golffunctie geassocieerd aan een individueel elektron rond een positief geladen atoomkern. Een verdere grote doorbraak volgde in 1964 dankzij de latere Nobelprijswinnaar Walter Kohn. Kohn concentreerde zich op de elektronenwolk in haar geheel en niet langer op elk elektron afzonderlijk. Daartoe hanteerde hij als basisgrootheid voor de beschrijving van een atoom of molecule de zogenaamde ‘Electron Density’ of de dichtheid aan elektronen in elk punt van de ruimte. Meteen was de basis gelegd voor de ontwikkeling van de ‘Density Functional Theory’, een ontwikkeling waarop vooral fysici zich aanvankelijk toelegden, maar die vanaf het midden van de jaren negentig ook steeds meer chemici begon te boeien.

Instrumentele analytische chemie

Analytische chemie omvat de kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn voor de bepaling van de chemische samenstelling van monsters op een kwantitatieve manier. Hierbij kijkt men naar relatieve hoeveelheden van een of meerdere verbindingen, terwijl een kwalitatieve methode enkel informatie geeft over de samenstelling van het monster. De cursus bestaat uit verschillende modules waarin de basishandelingen van Instrumentale Analytische Chemie besproken worden:

  • Elementanalyse met atomaire en moleculaire spectroscopische methoden (absorptie-, emissie- en fluorescentiespectroscopie)
  • Inleiding tot massaspectrometrie en toepassingen in de Milieuwetenschappen (met o.a. chromatografische scheiding en detectie van milieu- en voedingscontaminanten).
  • Inleiding tot het gebruik van bio-analytische technieken voor de bepaling van dioxine-achtige of hormonale activiteit in milieu- of voedingsmonsters.

De lessen worden gedoceerd om studenten kennis te laten maken met de theoretische vaardigheden die eigen zijn aan Kwaliteitsborging bij chemische analyse (verwijzing naar specifieke kalibratietechnieken en validatieparameters uit de Europese wetgeving en ISO-normen).

Projectwerk chemie (in verschillende vakgebieden)

In dit projectwerk verrichten de studenten een korte onderzoeksstage teneinde hun onderzoeksattitude te stimuleren. Na een aantal inleidende lessen en practica werken de studenten individueel en begeleid een klein onderzoeksproject uit wat eventueel verder in detail kan uitgewerkt worden tijdens de bachelorproef. De student dient hierover tevens schriftelijk en mondeling te rapporteren, dit zowel via schriftelijke verslaggeving als via een posterpresentatie op het einde van het projectwerk .

 

Voorbereidingsactiviteiten

Ben je niet zo zeker van je stuk? Heb ik wel genoeg wiskunde en chemie gehad? Om optimaal aan je opleiding te starten, kan je een aantal voorbereidingscursussen volgen om je kennis van het secundair onderwijs op te frissen. Voor Chemie ben je welkom op de voorbereidingscursussen Chemie, Fysica en Wiskunde. En met de zelftests weet je precies hoe je er voor staat! www.vub.ac.be/voorbereiden.

Voel je volledig in je element.

Geen wetenschap zo verwant met de liefde als de chemie. Want als chemicus weet jij welke processen er voor zorgen dat bepaalde elementen elkaar aantrekken of net afstoten. Je wordt ook een kei in materie. Je voelt je in je element aan de computer én in een laboratoriumomgeving. Maar de wereld is veel groter dan dat: uitgerekend aan de knusse VUB kom je tot die – allereerste – ontdekking.

Niet dat we je willen afschrikken, maar de wereld rekent op jou. Want die wereld wil vernieuwen op een duurzame manier. En hoe je het klimaatvraagstuk, de nood aan hernieuwbare energie, de zoektocht van de industrie naar intelligente materialen, of de stille revolutie in de gezondheidszorg ook bekijkt: er komt chemie aan te pas. Véél chemie. Neem jij de handschoen op?

Jouw houdbaarheidsdatum als wetenschapper? Levenslang.

Als alles chemie is, dan is de chemie zelf natuurlijk een centrale wetenschap. Daarom zijn er ook zoveel raakvlakken met andere takken van de wetenschap. Op drijfzand kan je niet bouwen, en daarom staan je eerste bachelorjaren in het teken van een stevige, algemene vorming. Verscheidene opleidingsonderdelen loodsen je doorheen alle aspecten van de chemie en de biochemie, anderen geven je het volledige plaatje over verwante basiswetenschappen. Maar de wetenschap is geen statisch gegeven. Elke dag worden nieuwe inzichten aangeboord, en oude inzichten verworpen. Meer nog, we rekenen op jou om die explosieve groei van kennis mee aan te wakkeren. Het betekent ook dat de VUB je niet probeert om te turnen tot een wandelende encyclopedie. We leren je net die inzichten en wetenschappelijke attitudes aan waardoor je snelle evoluties in de wetenschap steeds weer weet te absorberen en te integreren in je bestaande kennistank. Je hele leven lang zelfs.

Maak kleine verbindingen met anderen.Voor groot praktisch vernuft.

Geef toe, naast de tabel van Mendeljev en moleculaire structuren denk je bij Chemie toch vooral aan indrukwekkende proefopstellingen. En terecht, want het is bij uitstek een experimentele wetenschap. Aan de VUB is een practicum geen massa-evenement waar je als student maar wat bij staat. Integendeel. In kleine groepjes leer je nauwkeurig experimenten uit te voeren en op een veilige en milieuvriendelijke manier omgaan met chemicaliën.
Ook de resultaten van je experimenten in rapporten gieten en een overtuigende presentatie van die resultaten neerzetten, geniet de volle aandacht. Want dat is belangrijk voor de rest van je loopbaan. Je practica helpen je niet alleen theorie beter te begrijpen of noodzakelijke vaardigheden onder de knie te krijgen. Ze zijn de ideale ‘zoekmachine’ om te ontdekken welke onderzoeksvelden en takken van de chemie jou het beste liggen.
Last but not least: practica in kleine groepen, dat betekent véél interactie met je medestudenten, met je assistenten en met je professoren. Je gaat dus zelfstandig aan de slag (met de meest moderne apparatuur overigens), maar kan steeds rekenen op discussie, interactie, teamgeest, op raad en daad dicht in de buurt.

Een wereld gaat open.

Geleidelijk aan verschuift de nadruk naar een meer discipline-eigen opleiding, met veel tijd voor experimenteel werk. Je maakt kennis met uiterst nauwkeurige en gevoelige analysemethoden en met toepassingen in de analytische en milieuchemie. Je wordt ingewijd in de wereld van nucleïnezuren, proteïnen en de biochemische processen met hun toepassingen. De fysische chemie verleent je dan weer inzicht in vele fenomenen met dagdagelijkse toepassingen en leert je ook de theoretische basis van moleculaire eigenschappen. De chemie ‘in de computer’ is hierbij niet meer weg te denken. Daarnaast leer je hoe de structuur van complexe organische moleculen opgehelderd kan worden en hoe dergelijke moleculen in het laboratorium opgebouwd kunnen worden.

Master of the universe. In de Chemie, bedoelen we.

Stevige, diepe theoretische vorming; experimentele know-how; kritisch denken; en veel vrijheid bij het samenstellen van je programma. Klaar voor je kolkende master? De VUB organiseert die eindsprint samen met de UGent. Een cohesieve samenwerking waar jij sterker van wordt. Want de deuren van gespecialiseerde laboratoria en interuniversitaire onderzoeksgroepen gaan voor je open.

De vier clusters laten je toe vakken te kiezen die jouw interessegebieden best weerspiegelen: moleculair en macromoleculair ontwerp; chemie van materialen; analyse en karakterisering; milieuchemie. De profielen hangen dan weer samen met de omgeving waarin je liefst een bijdrage wil leveren: onderwijs, onderzoek of industrie. En uiteraard investeer je tijdens je masterjaren ook flink wat bloed, zweet en tranen in je masterproef. Een groot onderzoeksproject dat je zelf kiest en ontwikkelt, in samenspraak met een begeleider van de vakgroep Chemie. Aan het uiteinde van het kluwen van erlenmeyers en elektronenwolken vloeit alvast één onbetaalbaar residu voort: je masterdiploma Chemie aan de VUB.

 

Wist je dat …

  • Je de keuze hebt uit verschillende studentenkringen? De meeste studenten Chemie kiezen voor WK (Wetenschappelijke Kring).
  • Het gloednieuwe Fysicalabo op de VUB er ook voor studenten Chemie is?
  • Door de uitstroom van oudere werknemers de chemie-sector elk jaar 2.000 nieuwe chemici zoekt?
  • Scheikundigen bij top 10 best betaalde jobs staat? Hun gemiddeld maandelijks brutoloon is 4.632 euro (Bron: FOD Economie update 30.08.13)

Ga jij op uitwisseling?

Vanaf je derde bachelor kan je op uitwisseling via het bekende Erasmus+ programma, maar er zijn ook een hele rist andere mogelijkheden binnen en buiten Europa. De opleiding Chemie heeft een aantal uitwisslingsovereenkomsten en contacten met verschillende universiteiten.

Zo pakte Karlijn Hollanders haar koffers in haar tweede masterjaar, en deed ze haar thesisonderzoek in St. Andrews:

“Gedurende mijn thesisjaar in de masteropleiding Chemie, met specialisatie in de Organische Chemie, kreeg ik de mogelijkheid om een semester door te brengen aan de universiteit van St. Andrews, gelegen aan de oostkust van Schotland. Eens ter plaatse aangekomen kon ik genieten van de karakteristieke sfeer en de ongereptheid van The Lowlands. Kort hierna werd ik hartelijk ontvangen door de Goss onderzoeksgroep in The School of Chemistry. De universiteit lag slechts op een steenworp van mijn verblijfplaats. In een state-of-the-art labo zette ik mijn onderzoek verder. Dankzij een nauwe samenwerking met een multidisciplinair team kwam ik in aanraking met verscheidene nieuwe technieken zoals genochemetics en enzymatische reacties, toegepast in de organische chemie. De vergaarde kennis alsook alle nieuwe vriendschappen droegen bij tot een
onvergetelijke ervaring…”

STAGES

In je masterjaren sla jij echt je vleugels uit. Je krijgt de kans om stage te lopen en ervaring te vergaren in een professionele omgeving: een bedrijf (bvb. Janssen Pharmaceutica, Galapagos, enz.), een onderzoekslaboratorium of je kan het heel letterlijk nemen en een deel van je opleiding via bijvoorbeeld het Erasmusprogramma aan een buitenlandse universiteit volgen. Momenteel hebben we akkoorden met o.a. universiteiten in Denemarken (Kopenhagen), Frankrijk (Lyon, Parijs en Montpellier), Portugal (Lissabon), Spanje (Girona) en Nederland (Amsterdam).

Internationale kansen

Binnen deze opleiding kan je op Erasmusuitwisseling naar:

Denemarken

Frankrijk

Ierland

Nederland

Polen

Portugal

Spanje

Wens je meer info? Contacteer de exchange coördinator van onze vakgroep: Prof. Dr. Yue Gao

 

 

Meesterlijk door je master

De masteropleiding wordt samen met de Universiteit Gent georganiseerd. De expertise wordt gebundeld, waardoor je een ruimer aanbod krijgt aan keuzevakken en onderwerpen voor je masterproef.

In de master heb je keuze uit 4 clusters:

  • Moleculair en macromoleculair ontwerp
  • Chemie van materialen
  • Analyse en karakterisering
  • Milieuchemie

De clusters doorbreken op een innoverende manier de traditionele hokjes. Elke cluster krijgt input van onderzoeksgroepen van beide universiteiten waardoor een brede vorming gegarandeerd wordt. Onderzoeksgroepen uit het departement Chemie van de Vrije Universiteit Brussel zijn aanwezig in alle clusters en worden aangevuld met expertise uit de masteropleidingen Bio-ingenieurswetenschappen en Ingenieurswetenschappen: Chemie en Materialen.
Moleculair en macromoleculair ontwerp biedt een diepgaande opleiding in het ontwerp en de synthese van organische moleculen en polymeren, waarbij medicinale chemie, computationele chemie en structuuranalyse uitvoerig aan bod komen.
Chemie van materialen spitst zich toe op de eigenschappen van de materialen, waaronder polymeren, door o.a. oppervlakte analyse, X-stralen en laser spectroscopie en computationele chemie.
Analyse en karakterisering omvat het hele gamma van analysetechnieken, met inbegrip van nieuwe elektrochemische methoden, geavanceerde
chromatografie en isotopen analyse.
Milieuchemie bestudeert natuurlijke en verstoorde processen in water en atmosfeer. Hierbij komen meerdere analysetechnieken aan bod, maar ook nieuwe staalname- en meettechnieken worden ontworpen en geoptimaliseerd.

En keuze uit 3 profielen:

  • Industrie
  • Onderzoek
  • Onderwijs

Het profiel Industrie bereidt je voor op een rechtstreekse intrede in de bedrijfswereld. Als je het profiel Onderwijs gekozen hebt, kan je in het hoger en het secundair onderwijs aan de slag als docent. Via het profiel Onderzoek bereid je je voor op een onderzoeksloopbaan gericht op zelfstandig wetenschappelijk onderzoek.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

 

Het einde is pas het begin

Beeld je in. Je studies zijn prima verlopen en je mag je masterdiploma in ontvangst nemen. Je glimt van trots, en terecht. Want met dat diploma van jou ben je gewapend als geen ander om de arbeidsmarkt op te gaan.
Maar welke richting ga je uit? Je hebt verrassend veel mogelijkheden en ook hier staat de VUB je bij.

Jobuitwegen

Dankzij je brede vorming kan je in tal van sectoren aan de slag. De meeste afgestudeerde masters bouwen een loopbaan uit in de chemische, agrochemische of farmaceutische nijverheid. Ze verrichten daar sterk uiteenlopende functies: in research, productie, laboratoria, verkoop en management. Een aantal chemici komt terecht in overheidslaboratoria voor de controle en het onderzoek van eetwaren, drinkwater, radioactieve straling, afvalstoffen en andere milieuaspecten. Ook in medische laboratoria, ziekenhuizen en apotheken is er behoefte aan chemici.

  • Het profiel Industrie bereidt je voor op een rechtstreekse intrede in de bedrijfswereld.
  • Als je het profiel Onderwijs gekozen hebt, kan je in het hoger en het secundair onderwijs als leerkracht chemie aan de slag. Naar verwachting zal de vraag naar leerkrachten chemie in de komende jaren alleen maar toenemen. De VUB biedt de Specifieke Lerarenopleidingen aan, waarbij je na 60 studiepunten de officiële bevoegdheid hebt om les te geven.
  • Via het profiel Onderzoek bereid je je voor op een doctoraat. Dit is vooral gericht op zelfstandig wetenschappelijk onderzoek en kan een voortzetting zijn van je gekozen afstudeerrichting, maar je kan ook kiezen voor een doctoraat in een andere specialisatie.

Carrièrebegeleiding? Eén adres, het VUB Career Center

De VUB staat er bekend om ‘goeie plantrekkers’ af te leveren: kritische, zelfstandige en open-minded mensen. Toch zijn die eerste stappen op de arbeidsmarkt niet altijd even makkelijk. Het VUB Career Center geeft je net dat steuntje in de rug dat je nodig hebt. Je kunt er terecht voor individueel advies rond cv’s, gesprekstraining en jobmogelijkheden. Ook al tijdens je studies, trouwens. Zo ben jij tijdig op de hoogte wat de jobmarkt je te bieden heeft.

Afgestudeerd, okee. Maar nooit meer studeren, nee.

Dat je je masterdiploma behaald hebt, dat is een hele prestatie. Maar ook daarna kun je je kennis aan de VUB blijven bijspijkeren. Zo biedt de universiteit maar liefst 24 master na-masteropleidingen aan en evenveel postgraduaten. Een aanbod dat niet alleen ruim is, maar ook bijzonder hoogwaardig. En dus een extra troef op je cv.

 

In deze brochure kan je een overzicht vinden van alle jobuitwegen voor chemici!

 

“De keuze om chemie te gaan studeren kwam bij mij redelijk snel. In het middelbaar werd mijn interesse en enthousiasme gewekt door de leerkracht chemie en die twee zijn vandaag nog altijd aanwezig. Geen enkele dag heb ik spijt gehad of getwijfeld of chemie nu de juiste keuze was, net als kiezen voor de VUB. Het gevoel van thuiskomen toen ik er voor het eerst was heb ik nog iedere keer ik een voet op de campus zet. Sympathieke proffen, interessante lessen, goede begeleiding en dat allemaal in een super omgeving.”

Florence Gossiaux, Student Ambassador chemie

 

“Ik koos voor de studie chemie om later in de medicinale chemie terecht te komen. De synthese van een bepaalde, op maat gemaakte, molecule is iets wat je in andere opleidingen niet leert. Ik deed mijn doctoraatsonderzoek aan de VUB binnen de peptidechemie, meer bepaald rond enkefalines. Deze peptiden kunnen door het lichaam zelf geproduceerd worden en hebben een pijnstillende werking. Zoveel jaren later ging ik aan de slag bij Janssen Pharmaceutica. Ik startte als medicinale chemist in het basisonderzoek. Daar zoekt men naar moleculen met interessante farmacologische werkingen. Nu werk ik als Compound Development Team Leader in het domein van de Neurowetenschappen, en in hoofdzaak psychiatrische ziektebeelden. Ieder project is anders en iedere dag is dus ook anders. Je moet je inwerken in de literatuur, wetenschappelijke ontwikkelingen opvolgen, je leert uit voorgaande projecten, je leidt vergaderingen of woont ze bij, je stelt presentaties en documenten op, je leidt een team ...”

Marc Ceusters
Compound Development Team Leader, Janssen, Pharmaceutical Companies of Johnson and Johnson