Bachelor of Science in de Fysica en Sterrenkunde

Nieuwsgierig naar hoe de wereld en het heelal in elkaar zit

Zit jij op de juiste golflengte voor Fysica?

Ben je geïnteresseerd in de manier waarop de fysische wereld in elkaar zit? Wil je meer weten over de bouw van de materie op de allerkleinste schaal, de laatste ontwikkelingen in de snaartheorie, de structuur van het heelal, de zwarte gaten, de donkere materie, de zwaartekrachtsgolven of de eigenschappen van chaos en complexe systemen? Wil je begrijpen hoe sterren in hun inwendige de chemische elementen aanmaken waaruit wij opgebouwd zijn, en deze aan het einde van hun leven aan de ruimte terugschenken? Of ben je geboeid door actuele aspecten of toepassingen van de kwantumfysica zoals supergeleiding, superfluïditeit, Bose-Einstein condensaten, nanostructuren, lasertechnieken, fotonica, magnetische resonantie en medische beeldvorming? Dit alles maakt deel uit van de fysica, de wetenschap die de mysteries van de natuur probeert te doorgronden door experimenteel en theoretisch onderzoek.

Mysteries van de natuur doorgronden
Je wil het Hoe en Waarom weten van alles. Fysica is cruciaal om de wereld rond ons te begrijpen. Het daagt ons intellectueel uit en leidt tot grote ontdekkingen, zoals computers, internet en lasers en technologiën die ons leven veranderen. De fysica bestudeert fundamentele fenomenen in de natuur, van het allerkleinste (elementaire deeltjes) tot het allergrootste (melkwegstelsels).

Gegeerde vaardigheden
De opleiding Fysica en Sterrenkunde zorgt ervoor dat je later aan de slag kan gaan in alle takken van het onderzoek en van de bedrijfswereld dankzij de analytische en wiskundige inzichten die je verworven hebt.

Super actueel
Er is een hoge nood aan nieuwe technologieën om af te rekenen met maatschappelijke uitdagingen zoals hernieuwbare energie, efficiënt beheer van hulpbronnen, klimaatverandering, schaarste van materialen en gezondheidszorg. Fysica is onmisbaar voor het vinden van oplossingen voor deze problemen. Zo worden detectoren die oorspronkelijk komen uit het onderzoek naar elementaire deeltjes nu al volop gebruikt in ziekenhuizen om betere diagnoses te kunnen stellen. En zo zijn de meest efficiënte lichtbronnen nu de halfgeleiderlaser en LED, die voortkomen uit het onderzoek naar de interactie tussen licht ,en halfgeleiders in de jaren ‘60 van de vorige eeuw. En dit zijn maar enkele voorbeelden.

 

Infomomenten

Een keuze maken is niet voor iedereen even gemakkelijk. Kom eens langs op een infodag en spreek met een prof. Of met een van onze studenten. Proef de sfeer op de campus. Dan weet je het pas zeker. Want ook waar je gaat studeren speelt een belangrijke rol. Kijk op www.vub.ac.be/infomomenten om te weten wanneer je langs kan komen.

Blik op je bachelor

De bacheloropleiding in de Fysica en Sterrenkunde omvat 180 studiepunten die je normaal in drie jaar behaalt. Deze flexibele bachelor is opgebouwd rond een pakket van 144 studiepunten. Dit is de kern van je bacheloropleiding. De kern wordt aangevuld met een flexibel gedeelte van 36 studiepunten dat je zelf samenstelt aan de hand van keuzevakken. In het flexibel gedeelte kan je kiezen voor verbreding of verdieping.

Een overzicht van vakken uit de bachelor vind je hier.

 

Een woordje uitleg over:

Seminarie Actuele Wetenschappen en Samenleving

De opzet van dit eerstejaars vak is kennis te maken met de actualiteit in het vakdomein en om te kijken waar fysici vandaag de dag mee bezig zijn. Een smaakmaker voor Fysica en Sterrenkunde anno 2015. Op de agenda staat een Solvay Public Lecture in Brussel, een bezoek aan het Studiecentrum voor Kernenergie te Mol (SCK), lezingen van onderzoekers aan de VUB, een uitgebreid bezoek aan het Belgisch Instituut voor Ruimtelijke Aeronomie en de Koninklijke Sterrenwacht te Ukkel. Fysici zijn ook actief in allerlei bedrijfstakken waaronder de medische wereld. Daarom nemen we een kijkje in het academisch ziekenhuis om fysici aan het werk te zien in het domein van de beeldvorming, analyse en therapie. Daarnaast zullen de studenten wetenschappelijk populariserende tijdschriften (bv Scientific American) doornemen en een aritkel uitkiezen. Dit artikel dient door de student gepresenteerd te worden voor de groep.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Impressie van het geslaagde bezoek van onze studenten 1 b-Ba Fysica en Sterrenkunde aan VITO te Mol

24 Studiepunten te kiezen

Door in je flexibel gedeelte welbepaalde opleidingsonderdelen uit de ingenieursopleiding te nemen, kan je na je bacheloropleiding een master volgen in de Ingenieurswetenschappen: Fotonica of Biomedische ingenieurstechnieken.

 

Voorbereidingsactiviteiten

Ben je niet zo zeker van je stuk? Heb ik wel genoeg wiskunde en fysica gehad? Om optimaal aan je opleiding te starten, kan je een aantal voorbereidingscursussen volgen om je kennis van het secundair onderwijs op te frissen. Voor Fysica ben je welkom op de voorbereidingscursussen Chemie, Fysica, Wiskunde. En met de zelftests weet je precies hoe je er voor staat! www.vub.ac.be/voorbereiden

Lichtjaren voorop.

Hoe wordt een professor van een kleinere universiteit voorzitter van een gigantisch Nobelprijswinnend experiment in het CERN? Tja, dat ruikt een beetje naar fysica. De wetenschap die het allergrootste wil verklaren, en daarvoor o.a. onderzoek doet naar het onooglijk kleine. Aan de VUB, een redelijk eigenzinnig universum, sta je in pole position om zelf grootse puzzels te leggen, wie weet door kleine deeltjes te doen botsen. En als fysicus in spe ben je voor de VUB heel belangrijk: want jij komt te weten hoe wetenschap de duisternis kan overwinnen…

Even iets rechtzetten: met de schaalgrootte van de VUB heeft de aanstelling van VUB-professor Jorgen D’Hondt als voorzitter van CMS weinig te maken. Wel alles met expertise. CMS is het experiment dat het Brout-Englert-Higgs-deeltje heeft ontdekt. Is de code van het universum nu gekraakt?

“Nu we zeker zijn van het bestaan van het Higgs-boson, kunnen we 5% van de inhoud van het universum beschrijven. De andere 95% is donkere materie of donkere energie. We weten niet eens wat dit is.”, zegt professor D’Hondt daarover. Er valt dus nog “massa’s” te bestuderen. En dat is goed nieuws voor jou. Als je naar de VUB komt.

          “Er valt dus nog “massa’s” te bestuderen.”

Voor donkere materie moet je aan de VUB zijn.

Als fysicastudent aan de VUB krijg je een unieke kans om te proeven van het onderzoek naar donkere materie. Hoeveel van die materie is er tussen al die sterren en melkwegen? Dat brengen we in kaart met telescopen. Kunnen we het zelf produceren? Daar dient de Large Hadron Collider – de deeltjesversneller – in het CERN voor. Welk effect oefent donkere materie op het universum uit? Hop naar de Zuidpool, waar de IceCube neutrino telescoop precies die vraag poogt te beantwoorden.

In al deze projecten, en in het theoretisch onderzoek dat er mee gepaard gaat, spelen VUB-onderzoekers vaak een prominente rol. Vraag dat maar aan Petra Van Mulders, 30 jaar jong, sinds 2010 een VUB-doctoraatsdiploma op zak, en tot voor kort aan het hoofd van een team van 80 internationale onderzoekers in het CERN in Genève. Want grote vragen over het heelal vereisen het denkwerk van veel knappe koppen. Je bent van harte uitgenodigd.

          “Want grote vragen over het heelal vereisen het denkwerk van veel knappe koppen.”

42.

In het boek en de film The Hitchhiker’s guide to the Galaxy berekent een supercomputer het antwoord op de Ultieme Vraag over het Leven. Dat blijkt nogal droog het getal 42 te zijn. De bedenker van het verhaal, Douglas Adams, wilde met deze grap de overmoedigheid van exacte wetenschappers op de korrel nemen. Da’s alvast een val waar we je aan de VUB voor behoeden. Het is net eigen aan de fysica om alles – de eigen bevindingen op kop – voortdurend in vraag te stellen.

Die kritische wetenschappelijke houding heeft ten eerste iets weg van de zwaartekracht: ze houdt je met beide voeten op de grond. Maar ze heeft vooral haar nut omdat ze de motor is van vernieuwende inzichten en dus nieuwe ontdekkingen. Aan de VUB komt daar nog bij dat zowel je hoorcolleges, practica en excursies in kleinere groepen plaatsvinden. Dat schept veel ruimte voor discussie en debat, voor kritische analyse dus.

Hoe het allemaal begint.

Dan bedoelen we niet het heelal, wel je opleiding. Die begint natuurlijk met een brede en grondige basis in de klassieke en moderne fysica. Om die kennis optimaal te doorgronden en gebruiken, maak je ook kennis met hedendaagse onderzoeksmethodes. De wisselwerking met andere wetenschappelijke disciplines, zoals chemie, informatica en ingenieurswetenschappen, staat ook op het menu. Het belang en het aandeel van wiskunde is onmiskenbaar: het is de taal waarin de wetten van de natuur worden geformuleerd.

Naarmate de jaren vorderen, duik je dieper in de subdisciplines van de moderne fysica: kwantumfysica, deeltjesfysica, relativiteit, statistische fysica en zoveel meer. Je begrijpt gaandeweg steeds beter wat het verband is tussen fundamentele vragen over het hoe en waarom van onze wereld en praktische wetenschappelijke toepassingen. Denk aan holografie; de werking van siliconenchips zonder dewelke computers, tablets en smartphones niet kunnen bestaan; medische beeldvorming; of de link tussen fotonica en vernuftige spelconsoles.

Hoe het eindigt? Zeg jij het maar.

Voor je masteropleiding kan je naar hartenlust putten uit de gebundelde expertise in de onderzoeksdomeinen van de VUB en de UGent. Zo stem je je studie perfect af op je persoonlijke interesse. Of je nu deeltjesfysicus, theoreticus, astronoom, kosmoloog of stralingsspecialist wil worden: het onderzoek voor je masterproef brengt je bij experimentele en theoretische onderzoeksgroepen met een sterke internationale reputatie.

          “Jazeker, fysica is echt wel de wetenschap van het alles.”

Mooi meegenomen in Brussel: de wereldbefaamde Internationale Solvay Instituten voor Fysica en Chemie, waar Nobelprijswinnaars en andere topwetenschappers geregeld te gast zijn. Altijd inspiratie voor je toekomst. Je keuzevrijheid houdt trouwens maar niet op. Zo kan je er ook voor opteren om een minor te ontwikkelen. Hierdoor leer je je fysische kennis transponeren op één van volgende drie domeinen: Onderzoek; Onderwijs; Economie en bedrijfskunde.

En zie je echt niks voor je weggelegd in één van de bestaande masterpistes? Dan nog is er geen reden tot paniek. Door in je flexibel gedeelte bepaalde opleidingsonderelen uit de ingenieursopleiding te kiezen, kan je na je bacheloropleiding een master volgen in de Ingenieurswetenschappen: Fotonica of Biomedische Ingenieurstechnieken. Jazeker, fysica is echt wel de wetenschap van het alles. Ook al begint alles heel klein.

Bekijk hier een filpmje over het iceCube project for dummies

Wist je trouwens dat…

  • De VUB een gloednieuw studentenlabo fysica heeft?
  • VUB-fysicus prof. Jorgen D’Hondt, in CERN vlakbij Genève, verkozen werd tot voorzitter van het CMS-experiment dat het Brout-Englert-Higgs deeltje heeft ontdekt?
  • De Vrije Universiteit Brussel een unieke combinatie van experimentele en theoretische deeltjesfysica biedt? Dit is een grote troef is voor de opleiding!
  • Studenten fysica meestal kiezen voor de Wetenschappelijke Kring (WK) als studentenvereninging en dat je bovendien samen met hen een bezoek kan brengen aan het CERN?
  • Er jaarlijks een WisNat-avond georganiseerd wordt waar studenten over alle jaren heen samen met assistenten en professoren uit de Fysica en Wiskunde verbroederen?
  • Natuurkundigen tot de 10 beste betaalde beroepen horen met een gemiddeld maandelijks brutosalairs van 4632 euro?

(Bron: FOD Economie update 30.08.13)

De vakgebieden fysica en sterrenkunde zijn van nature uit zeer internationaal: de creatie en disseminatie van de kennis gebeurt reeds sinds generaties in internationale samenwerkingsverbanden.

De vakgroep Fysica wil studenten dan ook sterk aanmoedigen mobiel te zijn, liefst door een deel van de studietijd in het buitenland door te brengen. De flexibiliteit van het programma en het feit dat er bijna geen verplichte vakken geroosterd staan in het tweede semester van BA3 faciliteren een Erasmusverblijf in het buitenland.

Mogelijkheden om op erasmus te gaan

 

Wens je meer info? Contacteer de exchange coördinator van onze vakgroep: Prof Dr Steven Lowette

 

 

Meesterlijk door je master

De masteropleiding wordt samen met de Universiteit Gent georganiseerd. De expertise wordt gebundeld, waardoor je een ruimer aanbod krijgt aan keuzevakken en onderwerpen voor je masterproef.

In de master heb je keuze uit drie profielen:

  • Onderzoek
  • Onderwijs
  • Economie en bedrijfsleven

Masterproef Fysica en Sterrenkunde

Je krijgt de mogelijkheid het onderzoek voor je masterproef uit te voeren in onderzoeksgroepen met een sterke internationale reputatie. Het fysicaonderzoek aan de Vrije Universiteit Brussel is vooral gericht op sterrenkunde, toegepaste fysica en zowel theoretische als experimentele deeltjesfysica. De sterrenkundigen doen onderzoek naar hoogenergetische kosmische deeltjes die geproduceerd worden in supernova explosies en de jets van zwarte gaten. In de toegepaste-fysicagroep worden onder andere lasers bestudeerd, op zowel theoretisch als experimenteel vlak. Ook gebeurt er onderzoek naar metamaterialen, moderne artificiële materialen met bijzondere elektromagnetische eigenschappen. En last but not least helpen we ook collega’s in andere disciplines zoals de biologie om hun systemen in wiskundige vergelijkingen te gieten en zo modellen te bouwen voor bijvoorbeeld genetische transcriptie. De theoretische deeltjesfysici werken onder andere aan de ontwikkeling van de snaartheorie. Dit is een kandidaat om de elektromagnetische krachten, de kernkrachten en de zwaartekracht in één kader te beschrijven. Met behulp van deze theorie proberen ze het ontstaan van het heelal beter te begrijpen. De experimentele deeltjesfysici bestuderen de fundamentele interacties tussen elementaire deeltjes nabij de Large Hadron Collider in het CERN, en trachten zo nieuwe fenomenen te ontdekken, zoals supersymmetrie en Higgs-deeltjes. Met de Ice Cube detector aan de Zuidpool gaan ze op zoek naar mogelijke supersymmetrische deeltjes en proberen ze meer te leren over Gamma Ray Bursts.

Externe mobiliteit

Voor de mobiliteitsvakken kan de student bijvoorbeeld studiedelen kiezen aan een andere universiteit of een stage lopen bij een onderzoeksinstelling of bedrijf. Denk maar aan een stage in het CERN, KMI of de Sterrenwacht. Een combinatie van vakken en stage kan ook door dat er 2 maal 6 studiepunten extern dienen opgenomen te worden. De stage wordt beoordeeld op basis van een verslag en presentatie waarbij dan vragen gesteld worden.

Meer info over de masteropleiding vind je hier.

Het einde is pas het begin

Beeld je in. Je studies zijn prima verlopen en je mag je masterdiploma in ontvangst nemen. Je glimt van trots, en terecht. Want met dat diploma van jou ben je gewapend als geen ander om de arbeidsmarkt op te gaan. Maar welke richting ga je uit? Je hebt verrassend veel mogelijkheden en ook hier staat de VUB je bij.

Jobuitwegen

Masters in de Fysica en Sterrenkunde van de Vrije Universiteit Brussel hebben een veelzijdige, parate kennis opgebouwd en bruikbare vaardigheden verworven waardoor ze zonder moeite een job vinden in de meest diverse sectoren. Ze kunnen in alle bedrijfstakken terecht waar probleemoplossend vermogen, analytische, wiskundige en IT-skills welkom zijn. De vraag naar fysici overstijgt momenteel het aanbod.

Vele afgestudeerden komen in het wetenschappelijk onderzoek terecht. Zowel in het binnen- als in het buitenland werken onze alumni mee aan de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen. Maar ook in de industrie zijn fysici zeer gegeerd. Door hun brede basis in modelleren, statistiek, informatica en problemsolving worden zij vaak ingezet voor onderzoek en ontwikkeling In het bank- en verzekeringswezen werken ook talrijke mensen met een fysicaopleiding. Hier werken zij onder andere rond risicoanalyse en de modellering van de financiële markten.Met de minor Onderwijs kan je leerkracht in het secundair en/of hoger onderwijs worden. Er is een grote nood aan leerkrachten die hun passie voor de fysica doorgeven aan de volgende generatie wetenschappers. De Specifieke Lerarenopleiding (60 studiepunten) van de VUB is open voor elke master.

Lees de getuigenissen van onze alumni.

 

Carrièrebegeleiding? Eén adres, het VUB Career Center

De VUB staat er bekend om ‘goeie plantrekkers’ af te leveren: kritische, zelfstandige en open-minded mensen. Toch zijn die eerste stappen op de arbeidsmarkt niet altijd even makkelijk. Het VUB Career Center geeft je net dat steuntje in de rug dat je nodig hebt. Je kunt er terecht voor individueel advies rond cv’s, gesprekstraining en jobmogelijkheden. Ook al tijdens je studies, trouwens. Zo ben jij tijdig op de hoogte wat de jobmarkt je te bieden heeft.

 

In deze brochure kan je een overzicht vinden van alle jobuitwegen voor fysici en sterrenkundigen!

 

“Nieuwsgierig naar hoe alles in elkaar zit, van het kleinste element op aarde tot het hele heelal, koos ik voor de opleiding Fysica en Sterrenkunde. Fysica studeren aan de VUB is niet alleen achter je boeken zitten. De theorie die je in de hoorcolleges ziet, wordt in de werkcolleges uitgediept en toegepast. Samen met je medestudenten ga je op zoek naar het beste bijhorende experiment. Al in je eerste jaar word je ondergedompeld in het leven van een fysicus door uitstappen te maken naar interessante bedrijven en onderzoekscentra. En vanaf dat je iets meer te weten komt over deeltjesfysica, nemen de proffen je graag mee naar het CERN, de deeltjesversneller in Genève. Hier op de VUB krijg je dus een totaalpakket: kennis opdoen, meteen toepassen via experimenten en je horizon verbreden door op uitstap te gaan. Je interesse wordt dus constant aangewakkerd!”

Isabelle Mollaert, studente Fysica en Sterrenkunde

 

“Ik ben er, samen met een multidisciplinair team, voor verantwoordelijk dat de bestralingen van oncologische patiënten zo correct, veilig en efficiënt mogelijk gebeuren. Concreet behandel ik de modellering en kalibratie van de toestellen en sta ik in voor de veiligheids- en kwaliteitscontroles. Daarnaast maak ik klinische dosimetrische planningen en sta ik in voor het ontwikkelen, testen en implementeren van nieuwe bestralingstechnieken. Ik werk in een zeer modern centrum waar de laatste technologieen, dikwijls wereldprimeurs, aanwezig zijn. Hierdoor is een groot deel van het werk innovatief onderzoek. Vandaag kan ik bezig zijn met het opzetten van een netwerk om medische beelden door te sturen en te stockeren, morgen zit ik tussen de statistische modellen en overmorgen kan ik experimentele metingen aan het doen zijn, terwijl het klinisch werk doorloopt. Mijn opleiding Fysica was eveneens zeer divers, met verschillende onderdelen die toch verbonden waren, en dat allemaal overgoten met een licht chaotisch VUB-sausje. Ook de lessen in kleine groepen, waardoor samenwerken vanzelfsprekend werd, hebben me voorbereid op het werk in een multisiciplinair team.”

Koen Tournel, afgestudeerd in de Natuurkunde in 2001
Klinisch stralingsfysicus aan het Universitair Ziekenhuis Brussel